Refleks Davranış
Reflexive Behavior
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik veya deneysel bir ortamda, bir bireyin göz bebeklerinin üzerine ani bir ışık tutulduğunda pupillaların eş zamanlı olarak küçülmesi (pupiller ışık refleksi) veya ortodontik bir muayene sırasında damağın arka kısmına dokunulduğunda ortaya çıkan yutkunma/öğürme tepkisi, üst düzey kognitif değerlendirme süzgecinden geçmeyen tipik refleks davranış örnekleridir.
Derin Analiz
Refleks davranış, organizmanın hayatta kalmasını sağlayan en temel evrimsel ve nörobiyolojik mekanizmalardan biridir. Bu süreç, duyusal bir reseptörün uyarılmasıyla başlayan ve omurilik ya da alt beyin merkezleri düzeyinde işlenerek sinapslar yoluyla hızla motor yanıta dönüşen refleks yayı (reflex arc) üzerinden gerçekleşir. Yüksek bilişsel merkezlerin (kortikal kontrol) katılımını gerektirmediği için latent süresi son derece kısadır. Klasik koşullama paradigmasında (Pavlovcu şartlanma), bu istemsiz ve doğuştan gelen koşulsuz tepkiler (Unconditioned Response), nötr uyarıcıların zamanla koşullu uyarıcılara dönüşmesinin temel taşıyıcısı işlevini görür.
Etimoloji
Latince 'reflectere' (geri bükmek, yansıtmak) fiilinden türetilen 'reflexus' kelimesine dayanır; organizmanın dışsal bir uyarıcıya karşı merkezî sinir sistemi aracılığıyla gösterdiği anlık ve yansıtmalı dönüşü ifade eder.
Karıştırmayın
İstemli davranış (voluntary behavior) ve planlı davranış (planned behavior) kavramlarıyla karıştırılır; aralarındaki temel ayırt edici fark, refleks davranışın motor kontrolünün omurilik veya subkortikal düzeyde irade dışı gerçekleşmesi, diğerlerinin ise prefrontal korteks tabanlı bilinçli planlama gerektirmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Klasik Koşullama
Klasik Koşullama
Classical Conditioning
Başlangıçta nötr olan bir uyarıcının, refleksif bir tepki uyandıran doğal bir uyarıcıyla defalarca eşleşmesi sonucunda, tek başına o refleksif tepkiyi tetikler hale gelmesini sağlayan temel bir öğrenme mekanizmasıdır.
İncele
Koşulsuz Tepki
Koşulsuz Tepki
Unconditioned Response (UCR; UR)
Herhangi bir öğrenme veya koşullandırma süreci gerektirmeksizin, belirli bir uyarıcıya karşı doğal ve istemsiz olarak ortaya çıkan otomatize fizyolojik veya davranışsal tepki.
İncele
Refleks Yayı
Refleks Yayı
Reflex Arc
Bir refleks eylemini yöneten ve duyusal girdiyi omurilik üzerinden doğrudan motor yanıta dönüştüren nöral devre.
İncele