Koşulsuz Tepki
Unconditioned Response (UCR; UR)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yabancı bir maddesel tozun veya keskin bir soğuk havanın burun mukozasını uyarması sonucu bireyin istemsizce hapşırması veya gözüne yabancı bir cisim kaçtığında göz kapaklarının aniden kapanması birer koşulsuz tepkidir. Bu tepkiler daha önce herhangi bir öğrenme geçmişine ihtiyaç duymaz.
Derin Analiz
Klasik koşullandırma paradigmasının temel yapı taşını oluşturan koşulsuz tepki, organizmanın evrimsel süreçte hayatta kalmasını sağlayan biyolojik bir refleks mekanizmasıdır. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç çevresel uyarıcının duyusal yollarla merkezi sinir sistemine iletilmesi ve omurilik ya da alt beyin merkezleri (örneğin beyin sapı) üzerinden motor nöronlara doymuş bir refleks yayı (reflex arc) oluşturmasıyla gerçekleşir. İleri düzey bilişsel değerlendirme süreçlerinden bağımsızdır; dolayısıyla prefrontal korteksin inhibe edici veya modüle edici etkisinden ziyade, subkortikal yapılar ve otonom sinir sistemi tarafından yönetilir. İvan Pavlov’un deneylerinde etin kokusunun veya tadının doğrudan salgılama başlatması, bu kavramın ampirik temelini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'in-' (olumsuzluk/karşıtlık) + 'conditio' (şart/koşul) köklerinden türetilen 'unconditioned' ve Eski İngilizce 're-spondere' (karşılık vermek, yanıtlamak) fiilinden gelen 'response' kelimelerinin bileşimidir.
Karıştırmayın
Koşullu tepki (conditioned response) ile sıklıkla karıştırılır; aralarındaki temel fark, koşullu tepkinin (CR) nötr bir uyarıcının koşulsuz uyarıcıyla defalarca eşleşmesi sonucu sonradan öğrenilmiş olması, koşulsuz tepkinin (UCR) ise tamamen doğuştan ve öğrenilmemiş nitelik taşımasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Koşulsuz Uyarıcı
Koşulsuz Uyarıcı
Unconditioned Stimulus (UCS; US)
Herhangi bir öğrenme veya ön koşullanma süreci olmaksızın, organizmada doğuştan ve otomatik olarak biyolojik bir tepki (koşulsuz tepki) ortaya çıkaran uyarıcı.
İncele