Diyotik
Dichotic
Tanım
Sol ve sağ kulağa eş zamanlı olarak farklı işitsel uyaranların sunulması durumunu ifade eden işitsel nöropsikoloji terimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöropsikoloji laboratuvarında yürütülen odaklanmış dikkat testinde, katılımcının sol kulağına bir matematik dersi kaydı, sağ kulağına ise bir roman okuması aynı anda dinletilir. Katılımcıdan yalnızca sağ kulaktaki ses içeriğini tekrarlaması istenir. Test sonucunda katılımcının sol kulaktaki bilgiyi ne ölçüde filtreleyebildiği ve iki hemisfer arasındaki işitsel baskınlık (örneğin sağ kulak avantajı) analiz edilir.
Derin Analiz
Diyotik sunum, özellikle işitsel seçici dikkat (auditory selective attention) mekanizmalarını inceleyen bilişsel psikoloji ve nörobilim deneylerinin temel metodolojisini oluşturur. Bu süreçte kulaklıklardan her iki kulağa farklı akustik sinyaller (örneğin farklı kelimeler veya heceler) verilir. Denekten bu uyaranların birine odaklanması (gölgeleme - shadowing) istenirken diğerini görmezden gelmesi beklenir. Nörofizyolojik düzeyde, bir kulağa iletilen işitsel sinyaller kontralateral hemisferde (karşı taraf beyin yarımküresinde) daha baskın bir şekilde işlenir; bu da beyin sapından işitsel kortekse kadar uzanan yollardaki çaprazlaşma (decussation) dinamiklerinin incelenmesine olanak tanır. Dichotic listening testleri, dil lateralizasyonu ve işitsel işleme bozukluklarının değerlendirilmesinde kritik birer klinik ve deneysel araçtır.
Etimoloji
Yunanca 'di-' [iki, çift] + 'ous' [kulak] köklerinden türetilmiş olup, iki kulağın farklı işitsel uyarılarla uyarılması durumunu niteler.
Karıştırmayın
Monotik (tek kulağa uyaran verilmesi) ve diyotik (her iki kulağa tamamen aynı uyaranın sunulması) kavramlarıyla sıkça karıştırılır. Dichotic terimi, iki kulağa 'farklı' uyaranların eş zamanlı verilmesini şart koşar.