Kapsama Yarışı
Scramble Competition
Tanım
Dişilerin geniş bir coğrafyaya yayıldığı veya üreme zamanlamasının senkronize olduğu durumlarda erkeklerin bölge savunmak yerine geniş alanlarda eş arayarak hızla çiftleştiği bir üreme rekabeti türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yumururtlama döneminin aynı birkaç güne denk geldiği bazı kurbağa türlerinde, erkek bireyler belirli bir bölgeyi sahiplenmek yerine su birikintisi etrafında yoğun bir şekilde hareket eder ve dişilere ilk ulaşanlar genetik aktarım şansını yakalar.
Derin Analiz
Evrimsel psikoloji ve davranış ekolojisi perspektifinden bakıldığında, kapsama yarışı (scramble competition), kaynak savunmasının maliyetinin getirisinden yüksek olduğu ekolojik baskılar altında şekillenir. Erkekler için adaptif strateji, territorial (bölgeci) bir hiyerarşi kurmak değil, hareketliliği maksimize ederek ilk karşılaşan olmaktır. Bu süreç, karmaşık kur etme (courtship) davranışlarının ve seçici eş tercihlerinin baskılanmasına yol açar; zira seçicilik lüksü, üreme şansının rakipler tarafından kapılmasına neden olur. Üreme başarısı, doğrudan lokomotor dayanıklılığa ve zamansal avantaja bağlıdır.
Etimoloji
İngilizce 'scramble' (tırmanmak, kapışmak, çaba göstermek) ve 'competition' (rekabet, yarışma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Ekolojik ve evrimsel biyoloji literatüründe bireylerin sınırlı kaynaklar veya eşler için doğrudan kavga etmeksizin, zamansal veya mekansal olarak en hızlı şekilde ulaşma mücadelesini niteler.
Karıştırmayın
Kaynak savunması rekabeti (Resource defense competition) ile karıştırılır; kaynak savunmasında bireyler alanı veya kaynağı aktif olarak korurken, kapsama yarışında doğrudan bir savunma yoktur, hız ve tesadüfi karşılaşma esastır.
Keşfetmeye Devam Edin
Cinsel Seçilim
Cinsel Seçilim
Sexual Selection
Bireylerin çiftleşme başarısını artırarak genetik materyallerini sonraki nesillere aktarmasını sağlayan anatomik ve davranışsal özelliklerin evrimsel mekanizması.
İncele