Dikkat Dağınıklığından Bağımsızlık İndeksi
Freedom From Distractibility Index
Tanım
Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği'nde kısa süreli dikkat ve konsantrasyon kapasitesini ölçmek için tarihsel olarak hesaplanmış, günümüzde Çalışma Belleği İndeksi adını almış psikometrik gösterge.
Örnek Vaka / Uygulama
10 yaşındaki bir çocuğun WISC-R veya WISC-III testlerinde aritmetik ve sayı dizileri alt testlerinden elde ettiği düşük puanlar, bu eski indeks üzerinden değerlendirildiğinde çocuğun dikkat dağınıklığı yaşadığına işaret ederdi. Klinik pratikte bu bulgu, çocuğun akademik ortamlarda yönergeleri akılda tutma ve sürdürme güçlüklerini açıklamakta kullanılırdı.
Derin Analiz
Bu indeks, Wechsler zeka testlerinin evrim sürecinde bilişsel işlevselliğin alt bileşenlerini izole etmek amacıyla geliştirilmiştir. Psikometrik analizler, bu alt testlerin (genellikle aritmetik ve sayı dizileri) sadece anlık işitsel dikkati değil, aynı zamanda bilgiyi zihinsel olarak manipüle etme ve çeldiricileri inhibe etme becerisini yansıttığını göstermiştir. Nörobiyolojik düzeyde bu süreçler, prefrontal korteks ve parietal ağlar arasındaki dinamik etkileşimlere dayanır. Ancak 'dikkat dağınıklığı' teriminin fenotipik bir davranışı nitelemesi ve alt testlerin aslında aktif bir bellek tamponunu (çalışma belleği) ölçtüğünün anlaşılması, terminolojide revizyona gidilmesini zorunlu kılmış ve yapı Çalışma Belleği İndeksi (WMI) olarak yeniden yapılandırılmıştır.
Etimoloji
İngilizce 'freedom' (bağımsızlık, azade olma), 'distractibility' (dikkat dağılabilirliği, çelene kapılma eğilimi) ve 'index' (gösterge, endeks) kelimelerinin birleşiminden oluşan psikometrik bir yapı.
Karıştırmayın
İşlemleme Hızı İndeksi (Processing Speed Index) ile sıklıkla karıştırılır; ancak İşlemleme Hızı görsel tarama ve motor hızını ölçerken, bu indeks işitsel dikkat ve bilişsel kontrolü (çalışma belleğini) hedef alır.