Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mistisizm

Mysticism

Tanım

Duyusal deneyim ve rasyonel çıkarımın ötesinde, ilham, vahiy veya kişisel aşkın deneyimler yoluyla nihai gerçekliğe ve bilgiye ulaşılabileceğini savunan felsefi ve ruhsal görüş.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir görüşmede, danışanın meditasyon veya derin ibadet sırasında zaman algısını tamamen yitirdiğini, kendisini evrenle bir bütün hissettiğini ve bu deneyimin ardından günlük kaygılarında belirgin bir hafifleme yaşadığını bildirmesi; bu durumun sanrılı bir kopuştan ziyade yapılandırılmış bir mistik deneyim olarak ayırt edilmesi.

Derin Analiz

Mistisizm, bilişsel bilimler ve nöropsikoloji bağlamında, bilinç hallerinin değişimi ve kendilik (ego) sınırlarının geçici olarak ortadan kalkmasıyla karakterize edilen fenomenolojik bir durumdur. Nörogörüntüleme çalışmaları, derin vecd (ekstaz) ve mistik deneyimler sırasında özellikle parietal lob aktivitesinde azalma olduğunu, bunun da bireyin uzay-zaman algısını ve benlik sınırlarını yitirmesine ('oceanic feeling' / okyanusal duygu) yol açtığını göstermektedir. Klinik psikolojide bu durum, her zaman bir patolojiye işaret etmez; ancak deneyimin entegrasyon düzeyi, bireyin gerçeklikle ilişkisini sürdürebilme kapasitesi ve kültürel bağlamı (normatif vs. non-normatif) açısından dikkatle değerlendirilir.

Etimoloji

Yunanca 'mystēs' (gizemli dine inisiyatif almış kişi, sır ereni) ve 'myō' (gözleri veya ağzı kapamak, sır saklamak) sözcüklerinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Şizofreni veya psikotik sanrılar (delüzyonlar); mistik deneyimler ego bütünlüğünün korunduğu, içgörünün eşlik ettiği geçici ve transandantal hallerken, psikotik bozukluklar işlevselliğin kalıcı olarak bozulduğu ve gerçeği değerlendirme yetisinin yitirildiği patolojilerdir.