Akso-aksonal Sinaps
Axo-axonal Synapse
Tanım
Bir sinir hücresinin aksonu ile diğer bir sinir hücresinin aksonu arasında kurulan ve genellikle presinaptik inhibisyon veya fasilitasyon yoluyla nörotransmitter salınımını doğrudan modüle eden özel sinaptik temas noktası.
Örnek Vaka / Uygulama
Omuriliğe gelen ağrı sinyallerinin, inen merkezlerden gelen akso-aksonal inhibisyon yoluyla dorsal boynuzda bloke edilmesi ve bireyin akut ağrı hissinin bu yolla hafifletilmesi.
Derin Analiz
Nörobiyoloji ve sinaptik fizyoloji bağlamında akso-aksonal sinapslar, klasik akzodendritik ve akzosomatik devrelerden farklı olarak, bilgi iletiminden ziyade 'kontrol ve modülasyon' işlevi görür. Bu sinapsların en klasik örneği, omurilikteki primer afferent lifler üzerinde bulunan ve presinaptik inhibisyona aracılık eden devrelerdir. Burada, birinci aksonun terminaline bağlanan ikinci bir akson, depolarizan veya hiperpolarizan etkiler yaratarak kalsiyum kanallarının açılımını ve dolayısıyla vezikül salınımını doğrudan etkiler. Bu mekanizma, merkezi sinir sisteminde duyusal girdilerin kapı kontrolü (gate control) teorisinin temelini oluşturur ve gereksiz ya da aşırı uyarıların üst merkezlere ulaşmasını engeller.
Etimoloji
Neo-Latince kökenli; akson (Latince 'axis' [dingil/eksen], Eski Yunanca 'ἄξων' [aks]) + akson köklerinin birleşimi ile sinapsis (Yunanca 'synapsis' [bağlantı, temas]).
Karıştırmayın
Akzodendritik sinaps (akson ile dendrit arasında kurulur, genellikle uyarıcıdır) ve akzosomatik sinaps (akson ile hücre gövdesi arasında kurulur, genellikle güçlü inhibitör etkiye sahiptir).