Fotopigment
Photopigment
Tanım
Retinadaki çubuk ve koni hücrelerinde bulunan, ışığı absorbe ederek kimyasal bir reaksiyon başlatan ve ışık enerjisini elektriksel sinyale dönüştüren ışığa duyarlı moleküler maddedir.
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir sinema salonundan parlak güneşe çıkıldığında aniden oluşan göz kamaşması, fotopigmentlerin (özellikle rodopsinin) aşırı derecede bleaching (ağarma/parçalanma) sürecine uğramasından kaynaklanır. Gözün tekrar karanlığa uyum sağlaması (dark adaptation), bu pigmentlerin hücresel mekanizmalar tarafından yeniden sentezlenmesi için geçen süreyi gerektirir.
Derin Analiz
Fotopigmentler, görsel algı sürecinin ilk biyokimyasal basamağını oluşturur. Çubuk hücrelerinde rodopsin, koni hücrelerinde ise iodopsin adı verilen bu pigmentler, protein yapısındaki opsin ile ışığı emen kromofor (retinal) moleküllerinden meydana gelir. Fotonların retendeki bu pigmentlere çarpması, kromoforun konformasyonel değişimine (cis formundan trans formuna geçişine) yol açar. Bu izomerizasyon, hücre içi ikincil ulak mekanizmalarını tetikleyerek sodyum iyon kanallarının kapanmasını ve fotoreseptörün hiperpolarize olmasını sağlar. Sonuç olarak, sinaptik aralıktaki nörotransmitter salınımı değişir ve görsel bilgi optik sinir aracılığıyla beyne iletilir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'phōs' (φῶς - ışık) ve Latince 'pigmentum' (boya maddesi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kromofor molekülü ile karıştırılabilir; ancak kromofor fotopigmentin yalnızca ışığı emen aktif bileşenidir, fotopigment ise bu bileşeni barındıran tam protein kompleksi yapısıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Rodopsin
Rodopsin
Rhodopsin
Retinadaki çubuk hücrelerinde yer alan, düşük ışıkta görmeyi sağlayan ve fotonları elektriksel sinyallere dönüştüren ışığa duyarlı bir G proteini kenetli reseptördür.
İncele
İodopsin
İodopsin
İodopsin
Retinadaki koni hücrelerinde bulunan ve renkli görmeyi sağlayan üç farklı fotopigmentten her biri.
İncele
Retinal
Retinal
Retinal
Retinaya ait olan veya A vitamininin görme pigmenti rodopsinin yapısına katılan aldehit formu.
İncele
Fotoreseptör
Fotoreseptör
Photoreceptor
Retinada yer alan ve ışık uyarılarını elektrokimyasal sinyallere dönüştüren özelleşmiş bir görsel duyusal reseptördür.
İncele