Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Heterolali

Heterolalia

Tanım

Kişinin zihninden geçeni veya söylemek istediğini değil, istemsiz olarak farklı bir kelimeyi veya ifadeyi seslendirmesiyle karakterize edilen sözel ifade bozukluğudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir görüşme sırasında hastaya 'Bugün hava nasıl?' diye sorulduğunda, hastanın zihninde 'Güneşli ve sıcak' yanıtı belirmesine rağmen, motor konuşma çıktısı olarak istemsizce 'Pencereyi kapatmalısın' cümlesini kurması ve bunu fark ettiğinde şaşırması heterolali vakasına örnektir.

Derin Analiz

Nöropsikoloji ve klinik psikiyatri bağlamında heterolali, dil üretim mekanizmalarındaki alt katmanların entegrasyon kaybını ve semantik kodlama ile fonolojik çıkış arasındaki denetim mekanizmasının aksamasını işaret eder. Genellikle 'heterofemi' kavramının alt kümesi veya anlamlısı olarak değerlendirilir. Konuşma üretiminin kortikal ve subkortikal ağlar arasındaki senkronizasyonunun bozulduğu durumlarda gözlemlenir; bazen afazik tabloların, bazen de yoğun dissosiyatif durumların veya organik beyin sendromlarının bir tezahürü olarak karşımıza çıkar.

Etimoloji

Antik Yunanca 'heteros' (diğer, farklı) ve 'lalia' (konuşma, gevezelik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'farklı veya amaçlanandan sapmış konuşma' demektir.

Karıştırmayın

Parafazia (kelime veya hece değişiklikleri içerir ancak genellikle fonetik ya da anlamsal benzerlik taşır, heterolali ise daha geniş bir ifade sapması sunar) ve Glossolaliya (dinsel veya otistik esinli bilinmeyen bir dilde konuşma, heterolali ise anlamlı dilde istemsiz kelime ikamesidir).