Amerikan İşaret Dili
American Sign Language (ASL)
Tanım
Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'nın Anglophone bölgelerindeki işitme engelli bireylerin ve sağır toplulukların temel iletişim aracı olan, kendine özgü gramer yapısına ve morfolojiye sahip görsel-uzamsal doğal bir dildir.
Örnek Vaka / Uygulama
Doğuştan işitme kaydı olan bir bireyin, soyut kavramları ve karmaşık duygusal durumları ifade ederken ellerini ve yüz mimiklerini eş zamanlı kullanarak karşısındakine aktarması.
Derin Analiz
Amerikan İşaret Dili, sözel dillerden bağımsız olarak gelişen, el hareketleri, vücut duruşu ve yüz ifadeleri (non-manual markers) aracılığıyla anlam üreten tam donanımlı bir doğal dildir. Bilişsel bilimler ve nörolinguistik açısından bakıldığında, ASL'nin işlenmesi de sol hemisferdeki dil merkezlerinde (özellikle Broca ve Wernicke alanlarında) gerçekleşir; bu da insan beyninin dil kapasitesinin işitsel girdiye değil, sembolik ve soyut örüntü analizine dayandığını kanıtlar. Morfolojik olarak bükünlü ve birleştirgen (agglutinative) özellikler gösterir, uzamsal koordinatları ise gramersel birer öge olarak kullanır.
Etimoloji
İngilizce 'American' (Amerikan) + 'sign' (Latince 'signum': işaret, im) + 'language' (Latince 'lingua': dil, lisan) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Parmak alfabesi (fingerspelling) veya İşaretle İngilizce (Signed English) ile sıkça karıştırılır. Parmak alfabesi ASL'nin sadece bir bileşenidir (özel isimler için); İşaretle İngilizce ise tamamen farklı bir gramere sahip yapay bir kurgudur.