Kademeli Bozunma
Graceful Degradation
Tanım
Bilişsel ağların veya yapay sinir ağlarının, bir kısmının zarar görmesine rağmen genel işlevselliğini büyük ölçüde koruyabilme kapasitesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Sol temporal lobunda hafif düzeyde iskemik atak geçiren bir hastanın kelime haznesinde ve isim bulma becerisinde kısmi bir yavaşlama görülmesi, ancak genel iletişim kurma, mantık yürütme ve sosyal biliş yeteneklerinin büyük ölçüde sapasağlam kalması kademeli bozunmanın klinik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Paralel dağıtık işleme (parallel distributed processing) hipotezinin ve bağlantısalcı bilişsel modellerin temel bir özelliğidir. Klasik von Neumann mimarili bilgisayarlarda merkezi bir işlemcinin veya tek bir transistörün arızalanması tüm sistemin çökelmesine (lokal hata) yol açarken, biyolojik sinir sistemlerinde ve yapay sinir ağlarında bilgi tek bir noktada depolanmaz. Bellek ve işleme yükü ağdaki milyarlarca nöron veya düğüm (unit) arasına yayılmıştır. Bu nedenle kortikal lezyonlar, inme veya travmatik beyin hasarları sonrasında bile bilişsel performans ani bir felaketle sonlanmaz; aksine işlevler kademeli bir düşüş sergiler. Nöropsikolojide bu durum, beynin yedekleme (redundancy) ve reaktif plastisite mekanizmalarının matematiksel ve mimari karşılığıdır.
Etimoloji
İngilizce 'graceful' (zerafetle, zarif bir biçimde) ve 'degradation' (bozunma, gerileme, değer kaybetme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; sistemik çöküş yerine kontrollü ve esnek zayıflamayı ifade eder.
Karıştırmayın
Beyin hasarı sonrası görülen 'katastrofik unutma' (catastrophic forgetting) veya geleneksel yapay zekalardaki 'sert hata' (hard crash) durumlarıyla karıştırılır; oysa kademeli bozunmada sistem tümüyle işlevsizleşmez, zararı tolere ederek çalışmaya devam eder.