Östres (Eustress)

Bireyin başa çıkabileceği düzeyde zorlayıcı fakat ulaşılabilir, ödüllendirici görevler karşısında deneyimlediği optimal uyarılma ve pozitif stres tepkisidir.

Endokrinolog Hans Selye tarafından Genel Adaptasyon Sendromu (GAS) çerçevesinde kavramsallaştırılan östres, her stresörün patolojik olmadığını aksine insan gelişimini tetiklediğini savunur. Nörobiyolojik düzeyde, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksı ve sempatik sinir sistemi aktive olur; ancak salınan kortizol ve adrenalin miktarı homeostazı bozacak yıkıcı bir düzeyde kalmaz, aksine odaklanmayı, bilişsel esnekliği ve motivasyonu artırır. Bireyin duruma atfettiği öz-yeterlilik algısı, distres ile östres arasındaki ince çizgiyi belirler; tehdit olarak algılanmayan zorluklar meydan okuma (challenge) olarak kodlanır ve dopaminerjik ödül mekanizmalarını tetikleyerek kişisel tatmin sağlar.

Yunanca 'eu-' (iyi, güzel, sağlıklı) öneki ile İngilizce 'stress' (baskı, gerilim) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur; kelime anlamı itibarıyla 'iyi stres' veya 'yapıcı gerilim' demektir.

Distres ile karıştırılır; distres yıkıcı, kronik ve işlevselliği bozucu negatif stres iken, östres yapıcı, kısa süreli ve gelişimi destekleyen pozitif stres formudur.

Bireyin başa çıkabileceği düzeyde zorlayıcı fakat ulaşılabilir, ödüllendirici görevler karşısında deneyimlediği optimal uyarılma ve pozitif stres tepkisidir.

Distres ile karıştırılır; distres yıkıcı, kronik ve işlevselliği bozucu negatif stres iken, östres yapıcı, kısa süreli ve gelişimi destekleyen pozitif stres formudur.

Östres

Eustress

Tanım

Örnek Vaka / Uygulama

Derin Analiz

Etimoloji

Karıştırmayın

Keşfetmeye Devam Edin

Distres