Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hiperozmi

Hyperosmia

Tanım

Koku uyarıcılarına (odorantlara) karşı gösterilen, olağan dışı ve patolojik düzeyde yüksek koku duyarlılığı.

Örnek Vaka / Uygulama

34 yaşındaki bir hastanın, evinin birkaç sokak ötesindeki restoranın pişirdiği yağ kokusunu veya eşinin kullandığı hafif bir kolonyayı metresler boyu uzaktan, baş dönmesi ve mide bulantısı yaratacak derecede yoğun algılaması ve bu durumun sosyal işlevselliğini kısıtlaması.

Derin Analiz

Nörolojik açıdan hiperozmi, koku yolağının (olfaktör sistem) periferik reseptörlerinden kortikal işleme merkezlerine kadar olan süreçte inhibitör kontrol mekanizmalarındaki bir işlev bozukluğuna işaret eder. Olfaktör sistem, talamusa uğramadan doğrudan limbik sisteme (özellikle amigdala ve hipokampus) projeksiyon gönderdiği için, bu aşırı duyarlılık sıklıkla yoğun duygusal tepkiler, otonom sinir sistemi uyarılması ve migren atakları gibi eşlik eden klinik tablolarla tetiklenebilir. Migren, Addison hastalığı, hamilelik süreçleri, kafa travmaları veya belirli toksik maruziyetler sonrasında ortaya çıkabilen bu durum, duyusal girdinin merkezi sinir sisteminde uygun şekilde filtrelenememesinin bir yansımasıdır.

Etimoloji

Yunanca 'hyper-' (aşırı, üst düzey) + 'osmē' (koku) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Hyposmia (koku duyusunda azalma) ve anosmi (koku duyusunun tamamen kaybolması) durumlarının zıttıdır; koku alma yeteneğinin yokluğunu değil, var olan girdinin amplifikasyonunu ifade eder.