Stres Hormonu
Stress Hormone
Tanım
Vücudun tehditlere ve stres faktörlerine karşı verdiği fizyolojik yanıtın aracıları olan; kortizol, epinefrin, norepinefrin ve kortikotropin gibi kimyasal bileşiklerin genel adıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir sokakta ani bir tehditle (örneğin üstünüze koşan vahşi bir köpekle) karşılaştığınızda, saniyeler içinde salgılanan epinefrin göz bebeklerinizin büyümesini, kaslarınıza daha fazla kan gitmesini ve reflekslerinizin en üst düzeye çıkmasını sağlar.
Derin Analiz
Stres hormonları, akut ve kronik uyaranlar karşısında hipotalamus-hipofiz-adrenal (HHA) ekseni ile sempatik sinir sisteminin ortak aktivasyonu sonucu salgılanır. Kortizol glikoneojenezi artırarak enerji sağlarken, katekolaminler (epinefrin ve norepinefrin) kalp atım hızını, solunumu ve kan basıncını yükselterek organizmayı savaş ya da kaç tepkisine hazırlar. Bu sistem kısa vadede hayatta kalmayı sağlayan adaptif bir mekanizma iken; çocukluk çağı travmaları veya savaş ortamı gibi durumlarda uzun süreli salgılandıklarında, nörotoksik etkilerle hipokampalatrofiye yol açabilir ve depresyon, posttravmatik stres bozukluğu (PTSD) gibi psikopatolojilerin yanı sıra immünolojik ve onkolojik süreçlerin etiyolojisinde de rol oynar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Savaş-ya Da-kaç Tepkisi
Savaş-ya Da-kaç Tepkisi
Fight-or-flight Response
Tehdit edici veya stresli durumlarda sempatik sinir sisteminin ani aktivasyonuyla ortaya çıkan ve organizmayı fiziksel olarak savaşmaya ya da kaçmaya hazırlayan fizyolojik değişimler örüntüsüdür.
İncele
Kortizol
Kortizol
Cortisol
Böbreküstü bezlerinin korteksinde üretilen, glikoneojenezi tetikleyerek kan şekerini artıran ve vücudun ana stres yanıtını yöneten bir glukokortikoid hormondur.
İncele