Türe Özgü Davranış
Species-specific Behavior
Tanım
Belirli bir türün neredeyse tüm üyelerinde ortak olarak bulunan ve temelde aynı biçimde sergilenen kalıtsal davranış kalıbıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni doğmuş bir bebekte herhangi bir öğrenme süreci olmaksızın görülen emme refleksi veya insan türünün tüm kültürlerinde evrensel olarak benzer ses ve gramer yapısıyla edinilen dil yetisi, türe özgü davranışın kusursuz birer örneğidir.
Derin Analiz
Türe özgü davranışlar, etoloji ve evrimsel psikoloji ekseninde, organizmanın çevresel baskılara karşı geliştirdiği filogenetik adaptasyonların motor çıktısıdır. Bu davranışlar öğrenme süreçlerinden bağımsız olarak, genetik kod tarafından belirlenen nöral devreler (örneğin omurilik ve subkortikal yapılar) aracılığıyla ortaya çıkar. Klasik etolojide 'sabit eylem kalıbı' (fixed action pattern) kavramıyla da örtüşen bu olgu, türün hayatta kalma ve üreme başarısını (fitness) doğrudan destekler. İnsanlarda dil yetisi bu kategorinin en karmaşık ve evrimsel açıdan en baskın bilişsel örneğini oluştururken, alt türlerdeki ritüelleşmiş courtship (çiftleşme) dansları veya içgüdüsel göç rotaları tipik somatik tezahürleridir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Tür özgülüğü ile sıkça karıştırılan 'tür tipik davranış' (species-typical behavior) kavramı, tüm üyelerde mutlak olarak görülmek zorunda olmayan ancak o türe istatistiksel olarak baskın olan eğilimleri kapsar; ayrıca sonradan kazanılan kültürel alışkanlıklarla karıştırılmamalıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Etoloji
Etoloji
Ethology
Hayvan davranışlarını, öncelikli olarak doğal yaşam ortamlarında evrimsel ve uyumsal bağlamda inceleyen karşılaştırmalı biyoloji alt dalıdır.
İncele
Sabit Eylem Kalıbı
Sabit Eylem Kalıbı
Fixed Action Pattern (FAP)
Klasik etolojide, bir tetikleyici uyarıcı tarafından uyarılan ve duyusal geri bildirime ihtiyaç duyulmaksızın eksiksiz bir şekilde icra edilen, genetik olarak kodlanmış, türe özgü kalıplaşmış davranış dizisi.
İncele
Evrimsel Psikoloji
Evrimsel Psikoloji
Evolutionary Psychology
İnsan bilişini ve davranışını, Darwinci uyarlanma, doğal seçilim ve evrilen çevreler bağlamında inceleyen kuramsal yaklaşımdır.
İncele