Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Genetik Mühendisliği

Genetic Engineering

Tanım

Canlı hücrelerin veya virüslerin genetik materyalinin, mevcut genlerin değiştirilmesi ya da yeni genetik materyal eklenmesi suretiyle kasıtlı olarak manipüle edilmesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Tip 1 diyabet hastalarının tedavisinde kullanılan insan insülininin, rekombinant DNA teknolojisi kullanılarak 'Escherichia coli' bakterilerinin genomuna insan insülin geninin aktarılması yoluyla endüstriyel ölçekte üretilmesi.

Derin Analiz

Genetik mühendisliği; rekombinant DNA teknolojisi, gen klonlaması ve nükleotid dizilimi manipülasyonu gibi yöntemlerle canlıların kalıtsal yapısını yeniden biçimlendiren uygulamalı bir biyomühendislik disiplinidir. Temel mekanizma, hedeflenen genetik dizilimlerin yalıtılması, vektörler aracılığıyla farklı bir genom içine entegre edilmesi ve transkripsiyon süreçlerinin yönlendirilmesi prensibine dayanır. Klinik ve biyomedikal araştırmalarda, terapötik proteinlerin endüstriyel üretiminden somatik hücre gen terapisine kadar geniş bir spektrumda yer alır. Ancak bu moleküler müdahaleler, genomik kararsızlık, off-target (hedef dışı) mutasyonlar ve ekosistem dinamikleri üzerindeki uzun vadeli etkileri bağlamında sürekli bir etik ve biyolojik denetime tabidir.

Etimoloji

Latince 'generare' [üretmek, oluşturmak] kökünden türetilen 'geneticus' [kalıtımla ilgili] ve Latince 'ingenium' [yetenek, zeka] kelimesinden evrilen 'engineering' [mühendislik] sözcüklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Seçici üretim (selective breeding) ile sıklıkla karıştırılır; seçici üretim nesiller boyu istenen özelliklerin eşleştirilmesiyle doğal varyasyonu kullanırken, genetik mühendisliği doğrudan moleküler düzeyde gen ekleme, çıkarma veya değiştirme işlemlerini kapsar.