Cinsiyet Rolü Değişimi
Sex-role Reversal
Tanım
Her iki cinsiyetin de davranışsal olarak türün tipik genellemelerinin aksine, karşı cinsiyete özgü rolleri üstlendiği evrimsel ve etolojik bir fenomendir.
Örnek Vaka / Uygulama
Denizatı (Hippocampus) türlerinde erkek bireylerin gebelik kesesine sahip olması ve yumurtaları taşıyarak tam ebeveynsel bakım sağlaması, dişilerin ise sadece yumurtlama sürecine dahil olması klasik bir cinsiyet rolü değişimi örneğidir.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji ve davranış ekolojisi bağlamında, cinsiyet rolü değişimi genellikle parental investment (ebeveynsel yatırım) teorisi ve cinsel seçilim dinamikleriyle açıklanır. Trivers'ın yatırım teorisine göre, gamet maliyeti ve üreme yükü daha az olan cinsiyetin seçici olması beklenirken; bazı türlerde bu dengenin tersine döndüğü görülür. Örneğin, bazı teleost balık türlerinde veya polyandrous (çok kocalı) kuşlarda dişiler territorial (bölgeyi koruyan) ve agresifken, erkekler kuluçka ve yavru bakımını üstlenir. Bu durum, kaynakların kıtlığı, operasyonel cins oranı (operational sex ratio) ve çevresel baskılar neticesinde adaptif bir strateji olarak şekillenir.
Etimoloji
Latince 'sexus' [cinsiyet] ve 'rotare' [döndürmek, tersine çevirmek] köklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Cinsel Seçilim
Cinsel Seçilim
Sexual Selection
Bireylerin çiftleşme başarısını artırarak genetik materyallerini sonraki nesillere aktarmasını sağlayan anatomik ve davranışsal özelliklerin evrimsel mekanizması.
İncele