Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Allopatrik

Allopatric

Tanım

Aynı atadan gelen iki veya daha fazla popülasyonun, coğrafi engeller nedeniyle birbirinden ayrı düşmesi ve zamanla üreme izolasyonu geliştirerek farklı türlere evrilmesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek rakımlı bir dağın iki farklı yamacında yaşayan aynı sincap türünün, aradaki derin kanyonun geçilememesi nedeniyle yüz bin yıllar içinde farklı tüy renklerine ve çiftleşme çağrılarına sahip iki ayrı türe evrilmesi.

Derin Analiz

Evrimsel biyoloji ve davranış ekolojisi bağlamında allopatrik terimi, özellikle coğrafi spekülasyon (allopatrik türleşme) süreçlerini niteler. Fiziksel bir bariyerin (dağ silsilesi, nehir, okyanus) gen akışını kesmesiyle başlar. Genetik sürüklenme, mutasyonlar ve farklı seçilim baskıları, ayrışan grupların çiftleşme uyumsuzluğu geliştirmesine zemin hazırlar. Nörobilimsel ve davranışsal düzeyde ise, bu coğrafi ayrışma zamanla popülasyonlar arası ötüş, çiftleşme ritüelleri ve çevresel uyaranlara verilen nörobiyolojik tepki profillerinde kalıcı sapmalara neden olur.

Etimoloji

Yunanca 'allos' (diğer, farklı) + 'patra' (vatan, ülke) köklerinin birleşiminden türetilmiştir; coğrafi olarak farklı bölgelerde bulunma durumunu ifade eder.

Karıştırmayın

Simpatrik (aynı coğrafi bölgede yaşayıp coğrafi engel olmaksızın türleşme) ve parapatrik (bitişik coğrafi bölgelerde, küçük bir kesişim kümesiyle gerçekleşen türleşme).