Alfa-fetoprotein
AFP
Tanım
Fetal kan plazmasında bulunan ve erişkin bireylerde bazı malign tümörler tarafından sentezlenen, gelişimsel süreçlerde ve onkolojik taramalarda kritik bir biyobelirteç olan plazma proteini.
Örnek Vaka / Uygulama
Gebeliğin 16. haftasında rutin prenatal tarama yaptıran 30 yaşındaki bir gebeden alınan kan örneğinde maternal serum alfa-fetoprotein (MSAFP) düzeyinin beklenenden yüksek çıkması, ileri düzey ultrasonografi ile fetüste açıklanamayan bir nöral tüp defekti (örneğin spina bifida) riskinin incelenmesine öncülük etmiştir.
Derin Analiz
alfa-fetoprotein (AFP), embriyonik dönemde yolk kesesi ve karaciğer tarafından üretilen major bir plazma globulinidir. Klinik biokimya ve doğum öncesi tanı süreçlerinde, nöral tüp defektleri veya kromozomal anomalilerin taranmasında maternal kan örnekleri üzerinden değerlendirilir. Kemirgen modellerinde ise östrojen moleküllerini bağlayarak kan-beyin bariyerini geçmelerini engellediği ve böylece hipotalamik cinsiyet farklılaşmasında (sexual differentiation) nörogelişimsel bir kalkan görevi gördüğü bilinmektedir. Erişkin fizyolojisinde bazal düzeyleri son derece düşüktür; ancak hepaselüler karsinom (karaciğer kanseri) ve germ hücreli tümörler gibi patolojik durumlarda ekspresyonu yeniden aktifleşerek onkofetal bir belirteç olarak işlev görür.
Etimoloji
Latince 'alfa' (ilk harf) + Latince 'fetus' (doğan çocuk, cenin) + İngilizce 'protein' (Yunanca 'proteios' [birincil, öncelikli] kökünden türetilmiş organik bileşik sınıfı)
Karıştırmayın
Karsinoembriyant Antijen (CEA) ve CA 19-9 gibi diğer onkofetal ve tümör belirteçleri ile karıştırılır; ancak AFP spesifik olarak hepatoselüler karsinom ve germ hücreli neoplazmlarla ilişkilidir.