Epifora
Epiphora
Tanım
Gözyaşı drenaj sistemindeki anatomik bir yetersizlik veya kronik anksiyete gibi duygusal stresörler nedeniyle aşırı gözyaşı salgılanması ve gözden dışarı taşması durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmeye gelen kırk beş yaşındaki bir danışan, son altı aydır özellikle yoğun stres altındayken ve topluluk önüne çıktığında gözlerinden istemsiz ve sürekli yaşlar aktığını belirtmektedir. Yapılan oftalmolojik muayenede herhangi bir kanal tıkanıklığı saptanamamış, hastanın kronik yaygın anksiyete bozukluğu seyrinde otonomik aşırı uyarılmaya bağlı psikosomatik epifora yaşadığı doğrulanmıştır.
Derin Analiz
Oftalmoloji ve nöropsikolojinin kesişim kümesinde yer alan epifora, primer olarak lakrimal drenaj yollarındaki (nazolakrimal kanal veya punktumlar) mekanik bir tıkanıklıktan kaynaklanır. Bununla birlikte, limbik sistemin otonom sinir sistemi üzerindeki modülatör etkisi, özellikle kronik kaygı ve akut korku durumlarında parasempatik aşırı uyarılmaya yol açarak lakrimal bezlerin hipersepsiyonunu tetikler. Klinik değerlendirmede, organik patolojilerin (örneğin daktriyosistit veya kanaliküler darlık) psikosomatik epifora tablosundan dikkatle ayr edilmesi gerekir; zira amigdala kaynaklı duygusal yüklenmeler de somatik bir belirti olarak gözyaşı taşmasına aracılık edebilir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'epiphora' (ἐπιφορά) kelimesinden türetilmiştir; 'üzerine hücum etmek', 'akmak' veya 'taşmak' anlamına gelir (epi- [üzerine] + pherein [taşımak, getirmek]).
Karıştırmayın
Kuru göz sendromu (keratokonjonktivitis sicca) ile sıklıkla karıştırılır; paradoksal olarak kuru göz de korneal tahriş nedeniyle refleks epiforaya yol açabilir ancak temel mekanizma yetersiz nemlenmedir.