Haptik Harita
Haptic Map
Tanım
Görme engelli bireylerin dokunma duyusu aracılığıyla çevreyi algılamasını ve yön bulmasını sağlayan, kabartma çizgiler veya üç boyutlu simgeler içeren dokunsal haritadır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir üniversite kampüsüne ilk kez gelen görme engelli bir öğrencinin, binanın girişindeki üç boyutlu haptik haritaya parmak uçlarıyla dokunarak ana koridorları, merdivenleri ve kendi konumunu zihninde kodlaması.
Derin Analiz
Haptik haritalar, duyusal ikame ve uzamsal biliş (spatial cognition) ilkelerine dayanır. Görme yetisinin yoksunluğunda parietal lob ve somatosensoriyel korteks, görsel bilgiyi işleme kapasitesini dokunsal girdilerle yeniden organize eder (nöroplastisite). Bu haritalar iki boyutlu yükseltilmiş yüzeyler ya da üç boyutlu topografik maketler şeklinde tasarlanarak kullanıcının zihinsel haritalama (cognitive mapping) süreçlerini destekler ve allocentric (nesne merkezli) mekansal temsiller kurmasına olanak tanır.
Etimoloji
Yunanca 'hapsis' (dokunma, hissetme) sözcüğünden türetilmiş 'haptic' sıfatı ile kartografik kökenli 'map' kelimesinin birleşiminden oluşan bileşik bir terimdir.
Karıştırmayın
Kabartma yazı (Braille) ile karıştırılabilir; Braille dilsel bir kodlama sistemiyken, haptik harita mekansal ve topografik ilişkileri temsil eden görsel-uzamsal bir araçtır.