Zihinsel Harita
Mental Map
Tanım
Bireyin nesnel coğrafi gerçeklikten ziyade öznel algılarına, deneyimlerine ve duygusal yatırımlarına dayanan içsel dünya temsili.
Örnek Vaka / Uygulama
Farklı kıtalarda hiç bulunmamış bir bireyin, medya manipülasyonu ve ailevi önyargılar nedeniyle belirli ülkeleri 'tehlikeli' veya 'gelişmiş' olarak konumlandırması ve kendi şehrindeki rutin güzergahını nesnel kilometreye göre değil, duygusal olarak 'güvenli' hissettiği yollara göre zihninde büyütmesi veya küçültmesi.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve coğrafi psikoloji kesişiminde yer alan zihinsel harita, bireylerin çevrelerini nasıl algıladığını, kodladığını ve hatırladığını inceleyen bir yapıdır. Bu süreç, saf bir kartografik bilgiden ziyade kişisel anıların, kültürel bağların, medyanın yarattığı enformasyon akışının ve sosyoekonomik faktörlerin süzgecinden geçer. Birey, yaşadığı mahalleyi veya ülkeyi merkezileştirirken, uzak coğrafyaları kendi yaşam öyküsündeki önem derecesine göre çarpıtarak zihnine kaydeder. Ayrıca bu haritalar nötr değildir; mekânlara yüklenen olumlu veya olumsuz duygusal değerler, basmakalıp yargılar ve önyargılar haritanın topografyasını doğrudan biçimlendirir.
Etimoloji
Latince 'mens' [zihin, akıl] ve 'mappa' [kumaş parçasından türetilen çizim/harita] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bilişsel harita (cognitive map) terimi genellikle birbirinin yerine kullanılsa da, zihinsel harita daha çok öznel değer, duygu ve kültürel önyargıları barındıran coğrafi izdüşüme odaklanırken; bilişsel harita daha geniş anlamda her türlü iki veya üç boyutlu mekânsal temsili kapsar.