Radyal Labirent
Radial Maze
Tanım
Merkezi bir başlangıç noktasından dışarıya doğru ışınsal olarak uzanan kollara sahip, özellikle kemirgenlerde mekansal öğrenme ve belleği test etmek için tasarlanmış deneysel bir düzenektir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nörobiyoloji laboratuvarında, sekiz kollu radyal labirentin her bir kolunun ucuna belirli miktarda ödül maması yerleştirilir. Araştırmacı, hipokampal lezyon uygulanmış bir sıçanın performansını sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırır. Sağlıklı sıçan kısa sürede sistematik bir arama stratejisi geliştirerek her kolu yalnızca bir kez ziyaret ederken, lezyonlu sıçan aynı kollara defalarca girerek ciddi çalışma belleği defisitleri sergiler.
Derin Analiz
Deneysel nöropsikoloji ve bilişsel psikolojide yaygın olarak kullanılan radyal labirent, hipokampüs odaklı mekansal belleğin (spatial memory) incelenmesinde altın standart araçlardan biridir. Düzenek, genellikle dairesel bir merkezi platform ve bu platformdan dışarıya doğru simetrik olarak uzanan altı ilâ sekiz koldan meydana gelir. Hayvan modellerinde (özellikle sıçanlarda) gerçekleştirilen testlerde, çalışma belleği (working memory) ve referans belleği (reference memory) performansları eş zamanlı olarak ölçülür. Örneğin, tüm kolların ucunda ödül bulunduğunda, hayvanın daha önce ziyaret ettiği kollara tekrar girmemesi çalışma belleği hatası olarak kaydedilirken; sadece belirli kollarda ödül olması durumunda yasaklı kollara girmesi referans belleği hatası olarak değerlendirilir. Bu süreçte hippokampal yer hücrelerinin (place cells) ateşleme örüntüleri ve entorhinal korteks aktivitesi bilişsel haritalama (cognitive map) süreçlerini doğrudan manipüle eder.
Etimoloji
Latince 'radius' (ışın, tekerlek parmaklığı) kelimesinden türetilen radyal sözcüğü ile Eski Yunanca 'labyrinthos' (çıkmaz sokak, karmaşık geçit) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Morris su labirenti (Morris water maze) ile sıkça karıştırılır; su labirenti açık havuzda gizli platform bulma üzerine kuruluyken, radyal labirent kuru zeminde radyal kollara dayalı ayrık seçim süreçlerini inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Mekansal Bellek
Mekansal Bellek
Spatial Memory
Nesnelerin, yerlerin ve coğrafi konumların pozisyonunu, yönünü ve mesafesini kodlama, saklama ve geri çağırma kapasitesidir.
İncele
Çalışma Belleği
Çalışma Belleği
Working Memory
Bilgiyi zihinde geçici olarak tutma ve karmaşık bilişsel görevleri yerine getirmek için bu bilgi üzerinde işlem yapma kapasitesi sunan sınırlı kapasiteli bilişsel sistem.
İncele
Morris Su Labirenti
Morris Su Labirenti
Morris Water Maze
Kemirgenlerde mekansal öğrenme ve hafıza süreçlerini değerlendirmek amacıyla kullanılan, içi suyla dolu dairesel bir havuz ve gizli kaçış platformundan oluşan davranışsal test düzeneği.
İncele