Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kladistik

Cladistics

Tanım

Organizmaların evrimsel akrabalık derecelerine ve ortak türemiş karakterlerine (sinapomorfi) dayalı olarak sınıflandırılmasını sağlayan filogenetik sistematik yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Ermiş bir davranışsal özelliğin (örneğin iki ayak üzerinde yürüme veya sosyal primatlardaki karşılıklı bakım davranışı) farklı türlerde ortak bir atadan yoksa yakınsak evrimle bağımsız olarak geliştiğini çözmek için kladistik matrisler ve parsimoni (en az değişim) ilkeleri kullanılır.

Derin Analiz

Kladistik, fenetik gibi geleneksel genel benzerlik ölçütlerinden farklı olarak, yalnızca ortak bir atadan gelen türemiş karakter paylaşımlarını (homoloji) temel alır. Willi Hennig tarafından geliştirilen bu yaklaşım, organizmaların soyoluşsal (filogenetik) ilişkilerini ikotomik dallanmalar gösteren kladogramlar aracılığıyla modeller. Yöntemin temel varsayımı, taksonların ortak atalarından türeme süreçlerindeki genetik ve morfolojik sapmaların katı bir parankimyaya göre analiz edilmesidir. Bilişsel ve davranışsal bilimlerdeki taksonomik sınıflandırmalar, psikopatolojideki fenotipik kümelemeler veya evrimsel psikolojideki davranışsal adaptasyonların kökenini anlamada analojik bir metodolojik temel oluşturur.

Etimoloji

Antik Yunanca 'klados' (klon, dal, filiz) kelimesinden türetilmiştir; organizmaların dallanan evrimsel soy ağaçlarındaki konumlarını ifade eden taksonomik kökene dayanır.

Karıştırmayın

Fenetik (canlıların yalnızca mevcut genel dış görünüş ve özellik benzerliklerine göre gruplanması) ve Klasik Evrimsel Sınıflandırma (evrimsel hız ve ekolojik niş değişimlerini kladistik ağaçların yanı sıra sübjektif ağırlıklarla harmanlayan geleneksel yaklaşım).