Kalsitonin
Calcitonin
Tanım
Tiroid bezinin parafoliküler C hücreleri tarafından salgılanan, kandaki kalsiyum ve fosfat konsantrasyonlarını düşürücü yönde etki gösteren 32 amino asitlik bir peptit hormondur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek dozda kalsiyum içeren gıdaların tüketimi veya osteoklastik kemik yıkımının hızlandığı bazı patolojik durumlarda, serum kalsiyum seviyesi fizyolojik sınırların üzerine çıkar. Bu ani artış, tiroid C hücrelerini uyararak kalsitonin salınımını tetikler; hormon osteoklastlar üzerindeki reseptörlerine bağlanarak kemik rezorpsiyonunu durdurur ve kısa süre içinde normokalsemi durumu yeniden tesis edilir.
Derin Analiz
Kalsitonin, insan fizyolojisinde kalsiyum homeostazisinin sağlanmasında paratiroid hormonun (PTH) fizyolojik antagonisti olarak görev yapar. Tiroid bezinin parafoliküler (C) hücreleri tarafından sentezlenen bu hormon, özellikle hiperkalsemi durumlarında (kandaki kalsiyum seviyesinin fizyolojik eşiğin üzerine çıkması) salgılanımını hızlandırır. Temel mekanizması, osteoklast aktivitesini baskılayarak kemik dokusundan kana kalsiyum ve fosfat geçişini yavaşlatmak ve böbrekler yoluyla kalsiyum atılımını artırmaktır. Biyolojik etkileri, iskelet sisteminin mineralizasyonunu korumak ve ekstraselüler sıvıdaki ani kalsiyum dalgalanmalarını nötralize etmek üzerine kuruludur.
Etimoloji
Latince 'calx' (kireç, kalsiyum) ve Yunanca 'tonos' (gerilim, basınç) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak kandaki kalsiyum tonusunu/düzeyini ayarlayan maddeyi ifade eder.
Karıştırmayın
Paratiroid hormon (PTH) ile sıkça karıştırılır; PTH kalsiyum seviyesini yükseltirken, kalsitonin düşürür. Ayrıca kalsitriol (aktif D vitamini) ile de antagonist veya düzenleyici döngülerde ters yönlü işlevleri bulunur.