Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eylem Hazırlığı

Action Readiness

Tanım

Duygusal tepkinin bir parçası olarak ortaya çıkan, kalp atış hızı, solunum hızı ve kas gerginliği gibi fizyolojik göstergelerle ilişkili olan eyleme geçme hazırlık durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Issız bir sokakta yürürken arkasından yaklaşan ani ve yüksek bir gürültü duyan bir bireyin kalp atış hızının aniden artması, solunumunun hızlanması ve bacak kaslarının gerilerek koşmaya veya dönüp bakmaya hazır hale gelmesi ancak henüz spesifik bir hareket başlatmamış olması eylem hazırlığı durumudur.

Derin Analiz

Eylem hazırlığı, organizmanın çevresel uyaranlara karşı adaptif yanıt verme kapasitesini belirleyen somatik ve otonomik bir hazırlık evresidir. Duygusal süreçlerin motivasyonel boyutuyla doğrudan ilişkilidir. Her ne kadar 'eylem eğilimi' (action tendency) kavramıyla sıklıkla anlı kullanılsa da, eylem hazırlığı spesifik bir davranış gerçekleştirme dürtüsü barındırmayan genel bir reaktivite potansiyelini de kapsar. Nörobiyolojik düzeyde, limbik sistem ile motor korteks arasındaki otonomik modülasyonlar aracılığıyla düzenlenir; sempatik sinir sistemi aktivasyonu kas tonusunu artırır ve metabolik kaynakları olası bir kaçış veya yaklaşma davranışına yönlendirir.

Etimoloji

Latince 'actio' (yapma, eylem, hareket) ve İngilizce 'readiness' (hazır bulunuşluluk, hazırlık) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Eylem eğilimi (action tendency) ile karıştırılır; eylem eğilimi belirli bir hedefe yönelik spesifik bir davranış dürtüsünü (örneğin kaçma veya saldırganlık) içerirken, eylem hazırlığı daha geniş ve yönsüz bir fizyolojik uyarılmışlık ve potansiyel halidir.