Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yoksullaşmış

İmpoverished

Tanım

Uyarıcı karmaşıklığı, bilgi değeri veya niteliksel zenginliği açısından yetersiz, temel unsurlardan yoksun bırakılmış uyarıcı veya çevre.

Örnek Vaka / Uygulama

Erken çocukluk döneminde kronik olarak çok az oyuncakla, yetersiz sosyal etkileşimle ve düşük dil girdisiyle büyüyen bir çocuğun yaşadığı ev ortamı, tipik bir yoksullaşmış (impoverished) uyarıcı ortam örneğidir ve bu durum ilerleyen yaşlarda yürütücü işlev testlerinde yavaşlamaya yol açabilir.

Derin Analiz

Gelişimsel psikoloji ve nörobilimde yoksullaşmış (impoverished) çevre kavramı, bireyin sinaptik plastisitesini ve nöral gelişimini doğrudan etkileyen uyarıcı yoksunluğunu tanımlar. Özellikle kritik gelişim dönemlerinde yeterli duyusal, motor ve entelektüel girdiden mahrum kalan organizmalarda, dendritik dallanmada azalma ve kortikal kalınlaşmada düşüş gözlemlenir. Klinik bağlamda bu durum, bilişsel rezervin optimum düzeyde inşasını engeller ve sonradan ortaya çıkabilecek nöropsikolojik défisitlere karşı direnci azaltır.

Etimoloji

Latince 'in-' (içine, yönelme) ve 'pauper' (fakir, yoksul) sözcüklerinden türetilen Orta İngilizce 'impoverishen' kökenine dayanır; temel niteliklerden yoksun bırakılma durumunu ifade eder.

Karıştırmayın

Duyusal yoksunluk (sensory deprivation) ile karıştırılabilir; ancak duyusal yoksunluk mutlak bir uyarıcı kesintisini ifade ederken, yoksullaşmış çevre daha çok bilginin ve karmaşıklığın niteliksel yetersizliğine işaret eder.