Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doğuştan Davranış

İnnate Behavior

Tanım

Özel bir eğitim veya deneyime gerek duyulmaksızın gelişen ve güçlü bir genetik temele sahip olan davranış kalıbıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni doğan bir memelinin annesinin memesini bulup emme refleksini herhangi bir öğrenme süreci olmaksızın kusursuz bir şekilde gerçekleştirmesi, doğuştan davranışın somut bir örneğidir.

Derin Analiz

Doğuştan davranışlar, evrimsel süreçte türün hayatta kalma şansını maksimize etmek üzere genoma kodlanmış, türe özgü ve stereotipik eylem kalıplarıdır. Modern davranış genetiği ve nörobiyoloji, bu davranışların çevresel etkenlerden tamamen yalıtık olmadığını, daha ziyade epigenetik mekanizmalar ve gen-çevre etkileşimi yoluyla fenotipik olarak şekillendiğini ortaya koymaktadır. Klasik etolojik perspektifte 'içgüdü' olarak adlandırılan bu olgu, sinir sisteminin belirli duyusal girdilere otomatik ve adaptif motor yanıtlar verecek şekilde kablolanmasını ifade eder.

Etimoloji

Latince 'innatus' (doğuştan gelen, içte doğan; 'in-' [içinde] + 'nasci' [doğmak]) kelimesinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Öğrenilmiş davranış (deneyim ve pekiştireç yoluyla sonradan kazanılır) ve refleks (doğuştan gelen ancak çok daha basit, tekil ve lokal bir kas kasılmasıdır; doğuştan davranış ise karmaşık motor dizilerini kapsar).