Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eylem Kalıbı

Action Pattern

Tanım

Belirli ve zorunlu uyarıcılar tarafından tetiklenen, önceden tahmin edilebilir davranışsal dizi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yenidoğan bir bebeğin yanağına hafifçe dokunulduğunda başını o yöne çevirip emme hareketine başlaması, belirli bir dokunsal uyarıcı tarafından tetiklenen öngörülebilir bir eylem kalıbıdır.

Derin Analiz

Eylem kalıbı, organizmanın çevresel uyarıcılara karşı gösterdiği, türe özgü ve stereotipik tepki zincirlerini ifade eder. Etolojide, doğuştan gelen salınımlar ve serbest bırakıcı mekanizmalar (releaser) aracılığıyla ortaya çıkar. Bilişsel ve davranışsal nörobilimde bu süreçler, alt kortikal yapılar (örneğin bazal ganglionlar ve limbik sistem) tarafından koordine edilen motor programların tetiklenmesiyle incelenir. Uyarıcı eşiği aşıldığında, motor çıktı eksiksiz bir şekilde tamamlanma eğilimi gösterir.

Etimoloji

Latince 'actio' [yapma, eylem] (agere kökünden türetilmiştir) ve Orta Fransızca 'patron' [örnek, model] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Sabit eylem kalıbı (fixed action pattern) ile sıklıkla karıştırılır; sabit eylem kalıbı başladığında durdurulamaz ve tamamlanana kadar sürerken, genel eylem kalıbı çevresel geri bildirimlere göre daha esnek varyasyonlar gösterebilir.