Keşfedici Davranış
Exploratory Behavior
Tanım
İnsanların ve diğer hayvanların yeni çevrelerine uyum sağlamak ve yönelmek amacıyla, belirgin bir biyolojik ödül olmaksızın gerçekleştirdikleri hareket bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir laboratuvar kafesine bırakılan bir kemirgenin, yiyecek veya su aramak yerine kafesin köşelerini koklaması, duvarları boyunca tırmanması ve nesneleri bıyıklarıyla incelemesi keşfedici davranışın klasik bir tezahürüdür. Benzer şekilde, ilk kez yeni bir ofise giren bir çalışanın masalara, koridorlara ve pencerelere yönelip mekânı fiziksel olarak adımlaması da bu kapsamda değerlendirilir.
Derin Analiz
Keşfedici davranış, organizmanın bilinmeyen uyarıcılarla başa çıkma ve çevresel belirsizliği azaltma yönündeki temel evrimsel dürtüsünü yansıtır. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, dopaminerjik yolakların ve hipokampal devrelerin aktivasyonuyla yakından ilişkilidir; ancak klasik şartlanma ilkelerindeki birincil pekiştireçlerden (yiyecek, su vb.) bağımsız olarak ortaya çıkmasıyla operant davranışlardan ayrılır. Yeni bir ortamda bu davranışın sergilenmemesi veya baskılanması, klinik ve deneysel ortamlarda yüksek kaygı düzeyinin veya ketlenmiş duygusallığın dolaylı bir göstergesi olarak kabul edilir.
Etimoloji
Latince 'ex-' (dışarı) + 'plorare' (haykırmak, çaba sarf etmek; köken olarak avcıların seslenişinden türemiştir) fiilinden türetilen 'explorare' (araştırmak, keşfetmek) kelimesine dayanır.
Karıştırmayın
Amaca yönelik (goal-directed) davranışlar ve besin arama (foraging) davranışları ile sıklıkla karıştırılır; ancak keşfedici davranışta harici bir ödül odağı bulunmaz, motivasyonun temel kaynağı uyarıcının yeniliğidir.