Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bataklık Bitkisi

Henbane

Tanım

Akdeniz ve Güney Avrupa'ya özgü, antikanser ve antikolinerjik alkaloidler içeren, yüksek dozlarda deliryum ve halüsinasyonlara yol açabilen zehirli bir bitki türüdür (Hyoscyamus niger).

Örnek Vaka / Uygulama

Orta Çağ'da bitkisel kökenli anestezik ve sedatif bir ajan olarak merhem formunda topikal uygulanan henbane, dozaj kontrolünün imkansızlığı sebebiyle sıklıkla kazara zehirlenmelere, derin deliryuma ve antidot eksikliğinde ölümlere yol açmıştır.

Derin Analiz

Hyoscyamus niger, yapısındaki atropin, hyosiyamin ve skopolamin gibi tropan alkaloidleri yoluyla merkezi ve periferik sinir sistemindeki muskarinik asetilkolin reseptörlerini bloke eder. Bu antikolinerjik etki; parasempatik sinir sisteminin inhibisyonuna, kognitif işlevlerde bozulmaya, amneziye ve toksik psikoz tablosuna neden olur. Tarih boyunca analjezik ve sedatif amaçlı küçük dozlarda kullanılmış olsa da, farmakokinetik penceresinin darlığı nedeniyle klinik toksisite riski yüksektir.

Etimoloji

Eski İngilizce 'henbēne' sözcüğünden evrilmiştir; 'hen' (tavuk) ve 'bēne' (fasulye/bitki) köklerinin birleşiminden oluşur. Kümes hayvanları için toksik olan bu bitkinin zehirliliğine atıfta bulunur.

Karıştırmayın

Belladonna (Atropa belladonna) ile karıştırılır; her ikisi de tropan alkaloidi içerip benzer antikolinerjik zehirlenme tablosu yaratsa da, botanik aileleri ve spesifik alkaloid profilleri farklıdır.

Keşfetmeye Devam Edin

Atropin

Atropine

Belladonna bitkisinden elde edilen veya sentetik olarak üretilen, parasempatik sinir sistemini bloke ederek etki gösteren antikolinerjik bir alkaloid ilaçtır.

İncele

Skopolamin

Hyoscine

Tropan alkaloidleri sınıfına ait, antikolinerjik etki gösteren ve genellikle bulantı, kusma ile mide kramplarının tedavisinde kullanılan bir farmakolojik ajan.

İncele

Antikolinerjik Sendrom

Anticholinergic Syndrome

Asetilkolin reseptörlerindeki antagonist etkiler nedeniyle hem periferik hem de merkezi sinir sistemini etkileyen, kuruluuk, ataksi ve konfüzyon gibi bulgularla karakterize bir tablodur.

İncele