Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Antivitamin

Antivitamin

Tanım

Vitaminlerin normal biyolojik işlevlerini engelleyen ve genellikle yapısal olarak hedef vitaminle büyük benzerlik gösteren kimyasal maddeler.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında, fareler üzerinde yapılan bir beslenme çalışmasında tiamin (B1 vitamini) eksikliğinin nörolojik etkilerini incelemek amacıyla spesifik bir tiamin antivitamini olan pirotiamin diyetle verilir; bu sayede normal beslenme koşullarında dahi kısa sürede akut tiamin yetmezliği tablosu oluşturulur.

Derin Analiz

Antivitaminler, moleküler düzeyde kompetitif (yarışmalı) inhibisyon veya enzimatik yollarla vitaminlerin kofaktör olarak işlev görmesini engeller. Hücresel metabolizmada vitamin reseptörlerine veya enzim aktif bölgelerine bağlanarak ilgili vitaminin biyokimyasal etkisini bloke ederler. Farmakolojide ve deneysel biyolojide, vitamin eksikliği modelleri oluşturmak veya metabolik yolları haritalandırmak amacıyla sıklıkla kullanılırlar. Örneğin, K vitamini antagonistleri koagülasyon kaskadını bozarak antikoagülan etki gösterirken, bazı B grubu vitamin analogları coenzim sentezini rekabetçi bir şekilde durdurur.

Etimoloji

Latince 'anti-' [karşı, zıt] + Latince 'vita' [yaşam] kökünden türetilen 'vitamin' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Vitamin eksikliği (vitaminsizlik durumu yalnızca alım yetersizliğinden kaynaklanırken, antivitamin varlığı aktif bir blokaj mekanizması gerektirir) ve plasebo.