Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doğrudan Parlama

Direct Glare

Tanım

Görsel alan içerisindeki bir ışık kaynağından gelen yoğun parlaklığın, yansıtılmış parlaklıktan farklı olarak doğrudan görme yetisini engellemesi ve rahatsızlık yaratması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Karanlık bir ofis ortamında, kullanıcının doğrudan karşısında konumlanmış korumasız bir pencereden veya doğrudan göz hizasındaki parlak bir LED armatürden gelen ışığın retina üzerine düşmesiyle, ekran üzerindeki detayları ayırt etmede güçlük yaşanması ve göz yorgunluğu oluşması.

Derin Analiz

Görme fizyolojisi ve çevresel psikofizik bağlamında doğrudan parlama, retinaya ulaşan aşırı ışıksal uyarıcının fotoreseptörleri doygunluğa (bleaching) ulaştırmasıyla karakterizedir. Görsel alandaki yüksek luminans kontrastı, pupiller ışıksal refleksin adaptasyon kapasitesini zorlayarak geçici kontrast duyarlılık kaybına ve astereonse yol açar. Nörobiyolojik düzeyde, retina ganglion hücrelerinin aşırı uyarılması optik sinir üzerinden görsel kortekste işleme sürecini bozar ve bilişsel yükü artırır. Ergonomi ve çevresel psikolojide, doğrudan parlamanın kontrolü işlevsel performans ve oküler konfor için kritik bir parametredir.

Etimoloji

İngilizce 'direct' (Latince 'directus': düz, yönlendirilmiş) ve 'glare' (Eski Norsça 'glara': parıldamak, göz alıcı ışık saçmak) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Yansıtılmış parlaklık (reflected glare); doğrudan ışık kaynağından ziyade parlak bir yüzeyden (örneğin cilalı masa veya ekran) sekerek gelen ışığın neden olduğu görme engeli olup, etiyolojik olarak ayrışır.