Luminans
Luminance
Tanım
Metrekare başına candela cinsinden ölçülen, bir nesneden yansıyan veya yayılan ışık miktarını belirten fotometrik büyüklük.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bilgisayar ekranının parlaklık ayarının 100 cd/m²'den 300 cd/m²'ye çıkarılması, ekrandan yayılan luminans değerini doğrudan artırır ve uzun süreli görsel arama görevlerinde göz yorgunluğu (astenopi) ile pupil reaksiyonlarını etkiler.
Derin Analiz
Psikofizik ve görme bilimi bağlamında luminans, retinanın ışığa duyarlı fotoreseptörleri (koniler ve çubukçular) üzerindeki uyarıcı girdinin fiziksel temelidir. Işık şiddetinin (luminous intensity) görünür yüzey alanına oranı olarak hesaplanır. İnsan görsel sistemi, mutlak ışık miktarından ziyade luminans oranlarına ve kontrast değişimlerine duyarlıdır; bu durum Mach bantları gibi algısal yanılmalara ve Weber-Fechner yasasının işleyişine zemin hazırlar. Nöral düzeyde, retinal ganglion hücrelerinin merkez-çevre (center-surround) antagonizması, luminans sınırlarını keskinleştirerek form ve şekil algısını optimize eder.
Etimoloji
Karıştırmayın
Illuminance (aydınlanma şiddeti, bir yüzeye düşen ışık akısı) ve Luminous flux (ışık akısı, bir kaynaktan yayılan toplam ışık enerjisi) kavramlarıyla sıkça karıştırılır; luminans ise doğrudan gözün algıladığı yöndeki birim yüzey parlaklığıdır.