Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aydınlanma Şiddeti

İlluminance

Tanım

Bir yüzeyin birim alanına düşen ışık akısının miktarını ifade eden fotometrik büyüklüktür.

Örnek Vaka / Uygulama

Bilişsel performans laboratuvarında gerçekleştirilen bir uyanıklık ve reaksiyon süresi testinde, araştırmacıların katılımcıların bulunduğu test odasının aydınlanma şiddetini 50 lüksten 500 lükse çıkararak intrinsik fotoalıcı retinal ganglion hücrelerinin (ipRGC) aktivasyonunu ve buna bağlı olarak bilişsel uyanıklık seviyesindeki değişimleri ölçmesi.

Derin Analiz

Fiziksel optik ve psikofizik alanlarında temel bir parametre olan aydınlanma şiddeti, 'E' sembolüyle gösterilir ve standart SI birimi lükstür (lx, lümen/metrekare). Görsel algı, sirkadiyen ritimlerin regülasyonu ve insan-çevre etkileşimlerinin incelendiği deneysel psikoloji çalışmalarında kritik bir çevresel değişkendir. Özellikle melatonin salınımı, uyanıklık düzeyi, bilişsel performans ve mevsimsel duygu durum bozukluğu (SAD) gibi klinik tabloların laboratuvar simülasyonlarında, katılımcının maruz kaldığı fotik girdinin hassas bir şekilde kalibre edilmesini sağlar.

Etimoloji

Latince 'illuminare' (aydınlatmak, ışık tutmak) fiilinden türetilmiştir; 'in-' (içinde, üzerine) ve 'lumen' (ışık) köklerinin birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Lüminans (luminance - yüzeyden yansıyan ya da yayılan ışık miktarı) ve Işık akısı (luminous flux - kaynağın yaydığı toplam ışık enerjisi) ile sıklıkla karıştırılır; aydınlanma şiddeti ise doğrudan ışığın 'düştüğü' yüzeyi niteler.