Mach Bantları
Mach Bands
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir grafik tasarımcının ekranında %20 gri ve %80 gri tonlarındaki iki dikdörtgen bloğu tam kenar birleşecek şekilde yan yana getirdiğini düşünelim. %80'lik koyu bloğun sınırına yakın olan iç çizgisi, bloğun merkezine göre gözle görülür derecede daha koyu bir şerit (gölge efekti) gibi görünür. Fiziksel ölçüm yapıldığında o bölgedeki gri değerinin her yerde aynı olduğu saptanır; ancak insan görsel sistemi, iki alan arasındaki kontrast geçişini vurgulamak için o sınır çizgisini yapay olarak zıtlaştırır.
Derin Analiz
Mach bantları fenomeni, erken görsel işleme sürecinin temel mekanizmalarından biri olan lateral inhibisyonun (yanal engelleme) doğrudan bir sonucudur. Retina düzeyinde, fotoreseptörler ve horizontal hücreler arasındaki sinaptik etkileşimler, yüksek aydınlık bölgesindeki nöronların komşu düşük aydınlık bölgesindeki nöronları baskılamasına yol açar. Bu sinirsel inhibisyon gradyanı, gradyan sınırlarında fiziksel olarak var olmayan parlaklık ve karanlık çizgilerinin (hayali bantların) algılanmasını tetikler. Bilişsel ve nöropsikolojik açıdan bu durum, beynin dış dünyayı olduğu gibi kaydetmediğini, aksine algısal keskinliği artırmak için ham duyusal veriyi aktif olarak filtrelediğini ve manipüle ettiğini gösterir.
Etimoloji
Avusturyalı fizikçi ve filozof Ernst Mach'ın soyadından (1865 yılında bu optik fenomeni ilk kez tanımlayan kişi) + Almanca 'Band' (şerit, bant) sözcüğünün İngilizceleşmiş çoğul formu.
Karıştırmayın
Eşzamanlı kontrast (Simultaneous contrast) ile sıklıkla karıştırılır; eşzamanlı kontrast, bir rengin veya tonun arka planın etkisinden ötürü farklı algılanmasını kapsarken, Mach bantları doğrudan bitişik gradyan sınırlarındaki lokal aydınlık farklarının abartılmasıyla ilgilidir.