Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yürüme Apraksisi

Gait Apraxia

Tanım

Duyusal kayıp, kas güçsüzlüğü veya paralizi olmaksızın, motor planlama kusuruna bağlı olarak yürüme yeteneğinin bozulması veya tamamen yitirilmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Nöroloji kliniğine başvuran 71 yaşında erkek hasta, muayenede yatakta uzanırken bacaklarını rahatça büküp uzatabilmekte ve kas gücü tam olarak ölçülmektedir. Ancak ayağa kaldırıldığında adım atamaz hale gelmekte, ayakları yere mıknatıslanmış gibi yapışmış görünmekte ve düşme tehlikesi yaşamaktadır; bu tablo yürüme apraksisinin tipik klinik görünümünü sergiler.

Derin Analiz

Yürüme apraksisi, genellikle frontal lobun motor planlama alanları, bazal ganglionlar veya bu yapıları birbirine bağlayan beyaz madde yollarındaki (özellikle frontal subkortikal devreler) patolojilerden kaynaklanır. Hastalar bacaklarını hareket ettirebilmekte ve yatakta yürüme benzeri hareketleri sergileyebilmektedir; ancak ayağa kalkıp yürüme eylemini başlatma veya bacakların uzayda ve zamandaki ardışık koordinasyonunu sağlama becerisini kaybederler. Bu durum, primer motor kortekste bir hasar olmamasına rağmen, hareketin 'nasıl' yapılacağına dair engramların (motor planların) yürütülememesiyle karakterizedir.

Etimoloji

Fransızca 'marche' (yürüyüş) ile Yunanca 'a-' (olumsuzluk eki) + 'praxia' (eylem, uygulama) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; motor hareketleri amaca uygun gerçekleştirememe durumunu ifade eder.

Karıştırmayın

Serebellar ataksi (koordinasyon ve Denge bozukluğu içerir, motor planlama eksikliğinden ziyade denge kusurudur) ve parkinsoniyen donma (freezing) fenomeni ile sıklıkla karıştırılır; aprakside temel sorun hareketin istemli planlamasıdır.