Uyarılma Azaltıcı Mekanizma
Arousal-reduction Mechanism
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Gün boyunca gürültülü, kalabalık ve yoğun bir açık ofis ortamında çalışan bir bireyin kortizol ve adrenalin seviyeleri (uyarılma) rahatsız edici bir eşiğe ulaşır. Eve geldiğinde sessiz bir odada loş ışıkta dinlenmesi ve sakinleştirici klasik müzik dinlemesi, merkezi sinir sistemindeki aşırı uyarılmayı düşürerek bireye anlık bir rahatlama ve haz (pozitif hedonik değer) sağlar.
Derin Analiz
Daniel E. Berlyne’ın hedonik değer ve motivasyon kuramlarına dayanan bu kavram, merkezi sinir sistemindeki uyarılma (arousal) eğrisinin regülasyonunu inceler. Berlyne'a göre, uyarılma düzeyindeki keskin ve ani artışlar organizma için aversif (itici ve rahatsız edici) bir deneyim yaratır. Uyarılma azaltıcı mekanizma ise bu aşırı yüklenmeyi, sinir sistemindeki doğal inhibitör devreleri aktive ederek ya da uyum, estetik denge veya tutarlılık (concinnity) hissi veren çevresel uyaranlar aracılığıyla aşağı çeker. Bu düşüş, organizmaya pozitif hedonik değer (rahatlama, zevk veya haz) kazandırır. Nörobiyolojik düzeyde, sempatik sinir sistemi aktivitesinin baskılanması ve parasempatik tonusun dominant hâle gelmesiyle karakterizedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
DLPFC
DLPFC
DLPFC
Frontal lobun en üst ve yan kısmında yer alan; çalışma belleği, planlama ve üstbilişsel kontrol gibi üst düzey yürütücü işlevleri yöneten kritik prefrontal korteks alanı.
İncele
Kolesterol
Kolesterol
Cholesterol
Hayvansal dokuların plazma zarlarında bolca bulunan, steroid hormonların öncülü ve aterosklerotik plak gelişiminde kritik rol oynayan steroid türevidir.
İncele
Biyojenik Amin
Biyojenik Amin
Biogenic Amine
Vücut süreçlerini ve merkezi sinir sistemi işlevlerini düzenleyen, amino asitlerin dekarboksilasyonu ile oluşan azotlu organik bileşikler grubu.
İncele
Dimetiltriptamin
Dimetiltriptamin
Dimethyltryptamine
Endojen olarak insan dahil çeşitli canlılarda sentezlenen, triptamin sınıfına ait güçlü ve hızlı etki gösteren psikedelik bir moleküldür.
İncele