Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

N/OFQ

N/OFQ

Tanım

Nosiseptin/orfanin FQ, beyin içi enjeksiyonlarda ağrı duyarlılığını artıran hiperaljezik etkileriyle bilinen ve opioid reseptör benzeri sistemle etkileşime giren endojen bir neuropeptittir.

Örnek Vaka / Uygulama

Preklinik bir ağrı araştırmasında, farelerin ventriküler sistemine doğrudan N/OFQ enjekte edildiğinde, klasik morfin uygulamasının aksine analjezi (ağrı kesilme) değil, tersine nosiseptif uyaranlara karşı hassasiyetin (hiperaljezi) arttığı gözlemlenmiştir.

Derin Analiz

N/OFQ (Nociceptin/Orphanin FQ), klasik opioid sistemin farmakolojik profilinden farklı olarak ağrıyı hafifletmek yerine (belirli beyin bölgelerinde) ağrı eşiğini düşüren, endojen bir liganddır. ORL-1 (Opioid Receptor-Like 1 veya NOP reseptörü) adı verilen spesifik G-protein kenetli reseptöre yüksek afiniteyle bağlanır. Nörobiyolojik düzeyde adenilat siklaz enzimini inhibe ederek, kalsiyum kanallarını kapatıp potasyum akışını artırarak nöronal eksitabiliteyi düşürür. Biyopsikolojik araştırmalarda anksiyete, stres yanıtı, öğrenme, hafıza modülasyonu ve ödül mekanizmalarında kritik düzenleyici roller üstlendiği gösterilmiştir.

Etimoloji

Latince 'nocere' (zarar vermek, acıtmak) kökünden türetilen 'nociceptin' ve orphan (yetim) kelimelerinin birleşimiyle, daha sonra keşfedilen reseptörüne ithafen 'orphanin FQ' ibaresinin kısaltılmasıyla oluşturulmuştur.

Karıştırmayın

Endorfinler veya enkefalinler gibi klasik opioidlerle karıştırılır; çünkü yapısal olarak benzer olmalarına rağmen N/OFQ, klasik opioid reseptörlerine (mu, delta, kappa) bağlanmaz ve analjezik etki yerine genellikle pro-nosiseptif veya anksiyojenik sonuçlar doğurur.