Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hiperaljezi

Hyperalgesia

Tanım

Normalde ağrı uyandırmaması gereken veya hafif düzeyde ağrı yaratması beklenen uyaranlara karşı duyulan anormal derecede artmış ağrı hassasiyetidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli bir ikinci derece yanık geçiren bir bireyin, iyileşme sürecindeki hassas deri bölgesine en ufak bir pamuklu çubuğun bile temas etmesiyle, dayanılmaz bir yanma ve şiddetli ağrı hissetmesi klinik bir hiperaljezi vakasıdır.

Derin Analiz

Nörobiyolojik düzeyde hiperaljezi, periferik ve merkezi sinir sisteminin plastik değişiklikleri sonucu ortaya çıkar. Dokulardaki hasar, prostaglandinler, bradikininler ve sitokinler gibi inflamatuar aracıların salınımına yol açarak nosiseptörlerin eşik değerini düşürür (periferik duyarlılaşma). Omurilik düzeyindeki arka boynuz nöronlarının ve NMDA reseptörlerinin aşırı uyarılması ise merkezi duyarlılaşmayı (central sensitization) tetikler. Bu durum, sinyallerin amplifiye edilerek beyne iletilmesine ve ağrı algısının kronikleşmesine zemin hazırlar.

Etimoloji

Yunanca 'hyper' (aşırı, üst düzey) + 'algos' (acı, ağrı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Allodini ile sıklıkla karıştırılır. Allodini, normalde asla ağrı yaratmayan zararsız uyaranların (hafif dokunma, rüzgar) ağrı olarak algılanmasıdır; hiperaljezi ise halihazırda ağrılı olan bir uyarana verilen tepkinin aşırı derecede şiddetlenmesidir.