Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İki Fazlı Uyku

Biphasic Sleep

Tanım

Günlük 24 saatlik periyodun iki ayrı uyku seansına bölündüğü, genellikle gece uykusu ve gündüz kısa bir şekerlemeden (siesta) oluşan uyku paternidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacının, öğleden sonra 14:00 ile 14:30 arasında 30 dakikalık bilinçli bir şekerleme yaparak akşam saatlerindeki bilişsel yorgunluğu minimize etmesi ve gece uykusunu 6 saate indirerek toplam dinlenme verimliliğini koruması.

Derin Analiz

Biyolojik olarak insan fizyolojisinin evrimsel kökenlerine dayanan iki fazlı uyku, sanayi devrimi öncesi batı toplumlarında ve günümüzde birçok kültürde doğal bir sirkadiyen ritim olarak karşımıza çıkar. Monofasik uykunun aksine, melatonin salınımının ve uykunun homeostatik baskısının gün içinde ikiye bölünmesini sağlar. EEG çalışmalarında, bu paternin REM ve yavaş dalga uykusu (NREM) döngülerini optimize edebildiği, özellikle öğleden sonraki segmentin uyanıklık performansını ve konsolidatif bellek süreçlerini desteklediği görülmektedir.

Etimoloji

Latince 'bi-' [iki] + Yunanca 'phasis' [görünüm, aşama] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Polyphasic sleep (çok fazlı uyku) ile sıklıkla karıştırılır; ancak iki fazlı uyku günde yalnızca iki ana bölüme odaklanırken, çok fazlı uyku (Uberman veya Everyman rutinleri gibi) uykunun günde dörtten fazla kısa segmente bölünmesini ifade eder.