Amantadin
Amantadine
Tanım
Parkinson hastalığı semptomlarını hafifletmek ve antipsikotik ilaçların yol açtığı ekstrapiramidal yan etkileri gidermek amacıyla kullanılan antiviral ve nörolojik ajan.
Örnek Vaka / Uygulama
Şizofreni tanısıyla uzun süreli yüksek potansiyel antipsikotik (örneğin haloperidol) tedavisi alan 42 yaşındaki bir hastada ellerde istirahat tremoru, yüzde maske yüz görünümü ve rijidite geliştiğinde, antipsikotik dozu düşürülemediği durumlarda ekstrapiramidal semptomları amantadin eklenerek farmakolojik olarak baskılanır.
Derin Analiz
Amantadin, farmakodinamik profilinde birden fazla nörotransmitter sistemini hedefleyen benzersiz bir bileşendir. Beyinde özellikle NMDA (N-metil-D-aspartat) reseptörleri üzerinde zayıf, rekabetçi olmayan bir antagonist olarak görev yaparak glutamaterjik aşırı uyarılmayı sınırlar; bu mekanizma özellikle bazal ganglionlardaki eksitotoksisiteyi azaltmada kritik öneme sahiptir. Aynı zamanda presinaptik dopamin salınımını artırıp geri alımını inhibe ederek striatal dopaminerjik tonüsü yükseltir. Klinik pratikte, nöroleptik kaynaklı akut distoni, akatizi ve parkinsonizm gibi ekstrapiramidal semptomların tedavisinde ve Parkinson hastalarındaki motor dalgalanmaların (özellikle levodopaya bağlı diskinezilerin) kontrolünde yaygın olarak tercih edilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Antikolinerjik ajanlar (örneğin benztropin) ile karıştırılır; her ikisi de ekstrapiramidal semptomları tedavi etse de, amantadin bunu esasen dopaminerjik ve glutamaterjik (NMDA) yollar üzerinden yapar, antikolinerjikler ise muskarinik reseptör blokajı kullanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Ekstrapiramidal Semptomlar
Ekstrapiramidal Semptomlar
Extrapyramidal Symptoms (EPS)
Genellikle antipsikotik ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkan; kas sertliği, istem dışı hareketler, tremor ve motor huzursuzluk gibi ekstrapiramidal sistem disfonksiyonuna bağlı gelişen klinik bulgular kümesidir.
İncele
Parkinsonizm
Parkinsonizm
Parkinsonism
Parkinson hastalığının temel motor belirtilerini taklit eden ancak farklı etiyolojik kökenlere sahip olabilen klinik sendrom.
İncele