Nöroleptik
Neuroleptic
Tanım
Şizofreni ve diğer psikotik bozuklukların tedavisinde kullanılan, dopamin reseptör antagonisti etkili antipsikotik ilaç sınıfı.
Örnek Vaka / Uygulama
Akut paranoid şizofreni tanısıyla acil servise getirilen, işitsel hallüsinasyonlar gören ve gerçeği değerlendirme yetisi bozulmuş bir hastaya, psikiyatrik stabilizasyonun sağlanması amacıyla intramüsküler tipik nöroleptik uygulanması.
Derin Analiz
Nöroleptik ajanlar, temel olarak mezolimbik yoldaki dopamin D2 reseptörlerini bloke ederek pozitif psikotik semptomları (halüsinasyonlar, sanrılar) hafifletir. Ancak, nigrostriatal yoldaki benzer blokaj, ekstrapiramidal semptomlar (parkinsonizm, akatizi, tardiv diskinezi) gibi motor yan etkilere yol açabilir. Farmakolojik olarak tipik (birinci kuşak, örn. haloperidol) ve atipik (ikinci kuşak, örn. klozapin) olmak üzere iki ana kategoride incelenirler; atipik ajanlar aynı zamanda serotonin (5-HT2A) reseptör antagonizması da göstererek motor yan etki profilini azaltır ve negatif semptomlar üzerinde kısmi etkinlik sağlar.
Etimoloji
Yunanca 'neuron' (sinir) + 'lepsein' (yakalamak, tutmak) köklerinden türetilmiş olup, sinir sistemini baskılayan veya tutsak alan anlamını taşır.
Karıştırmayın
Anksiyolitikler ve antidepresanlarla karıştırılır; nöroleptikler psikotik süreçleri ve gerçeği değerlendirme bozukluklarını hedef alırken, anksiyolitikler kaygıyı, antidepresanlar ise duygu durum çökkünlüğünü düzenler.
Keşfetmeye Devam Edin
Antipsikotik
Antipsikotik
Antipsychotic
Gerçeklik testinin bozulduğu şizofreni ve benzeri psikotik bozuklukların belirtilerini baskılamak ve kontrol altına almak için kullanılan farmakolojik ajan.
İncele
Dopamin Hipotezi
Dopamin Hipotezi
Dopamine Hypothesis
Şizofreni gibi psikiyatrik bozuklukların, beyindeki dopaminerjik aktivitenin bozulmasından (özellikle mezolimbik aşırı ve prefrontal yetersiz aktiviteden) kaynaklandığını öne süren nörobiyolojik model.
İncele
Ekstrapiramidal Semptomlar
Ekstrapiramidal Semptomlar
Extrapyramidal Symptoms (EPS)
Genellikle antipsikotik ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkan; kas sertliği, istem dışı hareketler, tremor ve motor huzursuzluk gibi ekstrapiramidal sistem disfonksiyonuna bağlı gelişen klinik bulgular kümesidir.
İncele