Akut Distoni
Acute Dystonia
Tanım
İstem dışı kas kasılmaları, postür bozuklukları ve ani spazmlarla karakterize akut nörolojik hareket bozukluğu.
Örnek Vaka / Uygulama
Şizofreni tanısıyla yeni başlanan yüksek potansiyelli antipsikotiv (haloperidol) tedavisinin ardından, hastada ani olarak başın bir yana doğru şiddetle çekilmesi (torkolis) ve dilin dışarı doğru istemsizce protrüzyonu gelişmiştir.
Derin Analiz
Akut distoni, genellikle dopaminerjik antagonistlerin (özellikle birinci nesil antipsikotikler) kullanımı sonucunda bazal ganglionlardaki (striatum) dopamin-asetilkolin dengesinin ani bozulmasıyla ortaya çıkar. Nigrostriatal yoldaki D2 reseptör blokajı, kolinerjik aşırılığa ve bunun sonucunda boyun (torkolis), çene (trismus), gözler (okülogirik kriz) ve dil kaslarında ani, ağrılı spazmlara yol açar. DSM-5 sınıflandırmasında 'Madde Kullanımının Yol Açtığı Diğer Nörolojik Bozukluklar' veya ilaç yan etkisi bağlamında ele alınır.
Etimoloji
Yunanca 'akutos' [keskin, ani] + 'dys-' [bozuk, anormal] + ' tonos' [gerginlik, tonus] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Tardif diskinezi ile sıklıkla karıştırılır; tardif diskinezi uzun süreli kullanım sonrası ortaya çıkan kronik bir durumdur, akut distoni ise tedavinin ilk saatlerinde veya günlerinde ani olarak beliren kısa süreli bir acil durumdur.