Monoküler Yetiştirme
Monocular Rearing
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında yeni doğan bir kedinin sağ gözünün kapalı tutulması ve sol gözünün açık bırakılması suretiyle yürütülen klasik nörofizyoloji deneylerinde, kritik dönemin sonunda sağ gözden gelen sinyallerin korteksteki karşılığının neredeyse tamamen kaybolduğu ve striat korteksteki nöronların oküler dominans dağılımının açık kalan göz lehine radikal bir biçimde kaydığı gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Nörobiyoloji ve gelişimsel nörofizyoloji bağlamında monoküler yetiştirme, kritik dönemin (critical period) nöral plastiklik üzerindeki belirleyici rolünü incelemek için kullanılan temel bir manipülasyondur. Gelişmekte olan görsel sistemde, duyusal yoksunluk bırakılan gözüninnervasyon kapasitesi zayıflarken, açıkta kalan diğer gözün primer görsel korteksteki (V1) temsiliyeti anormal bir şekilde genişler. Bu süreç, oküler dominans sütunlarının yeniden organize olmasına ve kortikal nöronların büyük çoğunluğunun sadece kapatılmamış göze yanıt vermesine yol açar. Deney, deneyim bağımlı nöral devre olgunlaşmasının aktiviteye dayalı rekabetçi mekanizmalarını ampirik olarak kanıtlar.
Etimoloji
Latince 'monoculus' [tek gözlü] (Yunanca 'monos' [tek] + Latince 'oculus' [göz]) ve İngilizce 'rearing' [büyütme, yetiştirme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ambliyopi (göz tembelliği - monoküler yetiştirmenin klinik bir sonucu veya modeli olabilir ancak kendisi bir yetiştirme paradigması değil, patolojik bir durumdur) ve duyusal yoksunluk (genel bir çevresel uyaran eksikliğidir, monoküler yetiştirme ise spesifik olarak oküler rekabet dengesini bozar).