Moca
Moca
Tanım
Hafif bilişsel bozukluğu ve erken evre nörodejeneratif süreçleri saptamak amacıyla geliştirilmiş, 30 puan üzerinden değerlendirilen hızlı tarama testidir.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşında emekli bir öğretmen, son zamanlarda randevularını unutma ve karmaşık tarifleri takip edememe şikayetiyle kliniğe başvurur. Nöropsikolojik değerlendirmede MMSE skoru tavan yaparken (29/30), MoCA testinde yürütücü işlevler ve saat çizenek alt testinden puan kaybederek 22/30 alır. Bu sonuç, hastanın hafif bilişsel bozukluk aşamasında olduğunu ve detaylı nörogörüntüleme yapılması gerektiğini gösterir.
Derin Analiz
MoCA, mini-mental durum değerlendirmesinin (MMSE) aksine, yürütücü işlevler, visuo-spasyel yetiler, dikkat, soyut düşünme ve bellek gibi daha hassas bilişsel alanları taramak için tasarlanmıştır. Özellikle Alzheimer hastalığı, frontotemporal demans ve hafif bilişsel bozukluk (MCI) vakalarının klinik pratikte erken tanısında yüksek duyarlılığa sahiptir. Puanlama yapılırken bireyin eğitim süresi hesaba katılarak düzeltme puanı eklenir.
Etimoloji
Fransızca 'Montréal' [Kanada'daki şehir kökeni] + İngilizce 'Cognitive' [Latince 'cognoscere'; bilmek, tanımak] + 'Assessment' [Latince 'assidere'; yanına oturmak, değerlendirmek]
Karıştırmayın
Mini-Mental Durum Değerlendirmesi (MMSE) ile sıklıkla karıştırılır; MMSE daha çok orta-ağır demans ve genel demans taramasında kullanılırken, MoCA hafif bilişsel bozukluklar için çok daha hassastır.