Kollu Labirent
Alley Maze
Tanım
Organizmaların uzamsal öğrenme ve hafıza performanslarını test etmek amacıyla kullanılan, duvarları opak malzemeden yapılmış ve yanlış tercihlerin çıkmaz sokaklarla sonuçlandığı kapalı labirent türü.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nörobiyoloji laboratuvarında, hipokampüsün uzamsal bellekteki rolünü araştıran bir araştırmacı, sıçanı kollu labirentin başlangıç noktasına yerleştirir. Sıçan, daha önce ödül mamasının bulunduğu hedefe ulaşmak için labirent içindeki dönemeçleri ve çıkmaz sokakları deneyimler. Yapılan her yanlış seçim (cul-de-sac'a girme) bir hata skoru olarak kaydedilir; günler ilerledikçe sıçanın hata sayısının azaldığı ve hedefe daha kısa sürede ulaştığı gözlemlenerek uzamsal öğrenme eğrisi elde edilir.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve nörobilim literatüründe kollu labirentler, kemirgenlerden insan dışı primatlara kadar pek çok canlının bilişsel haritalama, mekansal bellek ve edimsel koşullanma süreçlerini incelemede temel bir araçtır. Yüksek labirentlerden (elevated maze) farklı olarak, opak ve yüksek duvarlara (veya üst kapamaya) sahip olması, deneklerin laboratuvar ortamındaki dış uyaranlardan (uzak görsel ipuçlarından) mahrum bırakılmasını veya bu ipuçlarını belirli bir düzende kullanmaya zorlanmasını sağlar. Yanlış yolların (cul-de-sac) varlığı, deneme-yanılma yoluyla kazanılan sönme ve pekiştirme mekanizmalarının sayısal olarak ölçülmesine olanak tanır. Hipokampal hasarın mekansal öğrenme üzerindeki yıkıcı etkilerini göstermede klasik bir paradigma teşkil eder.
Etimoloji
İngilizce 'alley' (dar sokak, çıkmaz geçit) ve 'maze' (labirent, çıkmaz sokak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, deneysel psikolojide organizmaların uzamsal öğrenme ve yön bulma becerilerini test etmek için kullanılan opak duvarlı labirent sistemlerini tanımlar.
Karıştırmayın
Yüksek labirent (elevated maze - genellikle kaygı ve keşif davranışlarını ölçmek için kullanılır) ve radyal kollu labirent (radial arm maze - çalışma belleği ve referans belleğin eşzamanlı test edilmesine yarayan çok kollu sistemler). Kollu labirent ise temel olarak klasik mekansal öğrenme ve çıkmaz sokak dinamiklerini inceler.