Karmaşıklık Hipotezi
Complexity Hypothesis
Tanım
Bilinçli deneyimlerin, talamokortikal sistemdeki dinamik bir nöron çekirdeğinde nöronal entegrasyon ve farklılaşmanın matematiksel olarak yüksek bir eşiğe ulaşmasıyla ortaya çıktığını öne süren nörobiyolojik model.
Örnek Vaka / Uygulama
Derin uyku (non-REM) veya genel anestezi altındaki bir beyin elektrofizyolojik olarak incelendiğinde, talamokortikal nöronların ya aşırı senkronize (entegre ama farklılaşmamış) ya da tamamen kopuk (farklılaşmış ama entegre olmamış) olduğu görülür. Bu durumlarda nöronal karmaşıklık düşer ve bilinç kaybolur. Uyanık ve farkındalığın yüksek olduğu aktif bir problem çözme anında ise beyin, karmaşıklık endeksinin zirve yaptığı entegre-farklılaşmış dinamik bir ağ profili sergiler.
Derin Analiz
Giulio Tononi ve Gerald M. Edelman tarafından geliştirilen bu hipotez, bilişsel bilimler ve nörobilimde bilinç olgusunu indirgemeci yaklaşımlardan uzaklaşarak açıklamayı hedefler. Hipotezin merkezinde, nöronal ağların hem yüksek düzeyde entegre (birbirine sıkıca bağlı ve ortak çalışan) hem de yüksek düzeyde farklılaşmış (farklı alt sistemlerin bağımsız ve özgün işlevler görebildiği) olması gerekliliği yer alır. Bu iki zıt parametrenin dengesi, sistemin 'nöronal karmaşıklık' değerini belirler. Talamokortikal devreler, anlık olarak trilyonlarca olası durumu barındırabilen bu non-linear (dorusal olmayan) kapasiteye ev sahipliği yapar. Bilinç, ne tamamen izole modüllerin toplamıdır ne de tamamen homojen bir kitlenin tekdüze aktivitesidir; aksine, enformasyonun aynı anda hem küresel olarak paylaşıldığı hem de lokal olarak ayrıştırıldığı bu karmaşık ağ mimarisinin niteliksel bir türevidir.
Etimoloji
Latince 'complexus' (sarılmış, bükülmüş, dokunmuş) kelimesinden türetilen 'complexity' ile Yunanca 'hypothesis' (hypo [altında, taban] + thesis [yerleştirme, önerme]) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Global Çalışma Alanı Teorisi (Global Workspace Theory) ile sıklıkla karıştırılır; her iki teori de beyindeki enformasyon dağılımını inceler ancak karmaşıklık hipotezi, işlevsel mimarinin matematiksel entegrasyon-farklılaşma oranına ve talamokortikal dinamik çekirdeğe doğrudan odaklanır.