A Vitamini Toksisitesi
Vitamin A Toxicity
Tanım
Aşırı retinol alımına bağlı olarak gelişen; akut durumlarda baş ağrısı ve kusma, kronik durumlarda ise kemik kalınlaşması, saç dökülmesi ve hepatomegali ile karakterize hipervitaminoz durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kendi kendine yüksek dozda retinol ve karaciğer yağı takviyesi kullanan bir danışan, son birkaç haftadır şiddetli baş ağrısı, çift görme, dudaklarda kuruma, yaygın kemik ağrıları ve aşırı derecede saç dökülmesi şikayetleriyle klinik değerlendirmeye alınmıştır. Yapılan kan tahlillerinde karaciğer enzimlerinin yükseldiği saptanmış, hastanın yüksek doz takviyeleri kesilerek semptomatik destek tedavisiyle toksisite tablosu geriletilmiştir.
Derin Analiz
A vitamini (retinol) suda değil, yağda çözünen (liposolübl) bir vitamin olduğundan, fazla miktarda alındığı takdirde vücuttan idrar yoluyla atılamaz ve karaciğer ile yağ dokusunda birikir. Bu durum, hücresel düzeyde membran stabilitesini bozarak toksik kaskadları tetikler. Akut toksisite genellikle kısa sürede devasa dozların (500.000 IU ve üzeri) alınmasıyla ortaya çıkarken; kronik toksisite, günlük 100.000 IU ve üzerindeki alımların uzun süre devam etmesiyle kümülatif olarak gelişir. Klinik tablomuzda intrakraniyal basınç artışına bağlı baş ağrıları, görsel bozukluklar, osteoblastik aktivite artışına bağlı kemik ağrıları ve retinoik asit reseptörlerinin aşırı uyarılmasına bağlı dermatolojik bulgular (cilt soyulması, alopesi) ön plana çıkar. Beta-karoten öncüllerinin yüksek alımı ise hiperkarotenemiye yol açarak kerotoderma (cildin sarı-turuncu renk alması) yapabilir ancak bu durum klasik A vitamini toksisitesiyle karıştırılmamalıdır, zira beta-karotendeki dönüşüm mekanizması fizyolojik olarak regüle edilir.
Etimoloji
Latince 'vita' [yaşam] kökünden türetilen 'vitamin' kelimesi ile Yunanca 'toxikon' [zehir] sözcüğünün birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Hiperkarotenemi ile karıştırılır; hiperkarotenemide skleralar sararmaz ve retinol toksisitesinin nörolojik veya kemiksel bulguları görülmez, sadece cildin stratum corneum tabakasında pigment birikir.
Keşfetmeye Devam Edin
Retinol
Retinol
Retinol
A vitamini ailesine ait, retinoidlerin temel formunu oluşturan, vizyon döngüsünde ve hücresel proliferasyonda kritik rol oynayan lipofilik bir mikrobesin.
İncele