Doygunluk Mekanizması
Satiety Mechanism
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek lifli ve protein açısından zengin bir öğün tüketen bir bireyin, midenin mekanoreseptörlerinin uyarılması ve iştah baskılayıcı anoreksijenik hormonların (GLP-1 ve PYY) kana karışması sonucunda, nükleus traktus solitarius üzerinden gelen sinyallerle açlık hissinin kaybolması ve öğünü sonlandırması.
Derin Analiz
Doygunluk mekanizması, hipotalamusun (özellikle arkuat çekirdek) entegre merkezi rol oynadığı, periferik sinir sistemi ve gastrointestinal sistem arasındaki karmaşık bir geri bildirim döngüsüdür. Yemek sırasında mide duvarının gerilmesi (vagal afferent lifler aracılığıyla beyin sapına sinyal iletimi) ve ince bağırsaktan salgılanan kolesistokinin (CCK), peptid YY (PYY) gibi peptitlerin yanı sıra yağ dokusundan salgılanan leptin hormonu bu mekanizmanın humoral bileşenlerini oluşturur. Bu süreç, enerji homeostazını korumak ve aşırı besin alımını engellemek üzere evrimleşmiştir.
Etimoloji
Latince 'satietas' (tıka basa doymuşluk, doluluk) ve Yunanca 'mechane' (araç, düzenek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İştah (Appetite) ve açlık (Hunger) kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır. Açlık homeostatik bir enerji açığını kapatma dürtüsüyken, iştah besin arama davranışını tetikler; doygunluk ise bu iki sürecin sonlandırılması ve yemek yemeyi durdurma emridir.
Keşfetmeye Devam Edin
Leptin
Leptin
Leptin
Adipoz doku tarafından sentezlenen ve hipotalamik reseptörler aracılığıyla merkezi sinir sistemine enerji rezervleri hakkında bilgi vererek iştahı baskılayan peptit yapılı bir hormon.
İncele
Ghrelin
Ghrelin
Ghrelin
Midedeki endokrin hücreler tarafından salgılanan, hipotalamusa etki ederek iştahı ve büyüme hormonu salınımını tetikleyen oreksijenik peptit hormondur.
İncele
Hipotalamus
Hipotalamus
Hypothalamus
Diensefalonun ventralinde yer alan, otonom sinir sistemi ve endokrin sistemin entegrasyonunu sağlayarak homeostazisi düzenleyen kritik beyin merkezi.
İncele